Zadanie 4.1 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 2–4.

Atomy fluorowców wykazują wyraźną tendencję do przyjęcia dodatkowego elektronu

i przejścia w jon X− lub też – gdy różnica elektroujemności fluorowca i łączącego się z nim

pierwiastka jest mała – do utworzenia wiązania kowalencyjnego. W szczególnych warunkach

może nastąpić oderwanie elektronu od obojętnego atomu fluorowca i utworzenie jonu X+.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Źródło

Informacja do zadania 4.

Poniżej przedstawiono schematy czterech przemian chemicznych A, B, C i D, w których

Informacja do zadania 4. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.

Spośród przemian oznaczonych literami A, B, C i D wybierz te, w przebiegu których udział biorą rodniki chloru. Napisz litery, którymi oznaczono te przemiany.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, czy chlor trafia do wiązania alkenowego, pierścienia czy nasyconego fragmentu.

Podpowiedź 2

Rodnikowe podstawienie dotyczy metanu oraz łańcucha bocznego toluenu.

Podpowiedź 3

Wskaż A i D.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

A i D

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie przemian, w których udział biorą rodniki chloru.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Chlorowanie metanu do chlorometanu w A zachodzi przez substytucję rodnikową. W D chlorowany jest łańcuch boczny toluenu, co również wymaga udziału rodników chloru.

B dotyczy addycji do etenu, a C substytucji w pierścieniu aromatycznym i w przedstawionej klasyfikacji mają mechanizm elektrofilowy. Wybieramy A i D, zwracając uwagę na miejsce chlorowania toluenu, a nie tylko na aromatyczną budowę całej cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

A i D

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_04.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania