Zadanie 1 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Dwa pierwiastki, oznaczone numerami 1. i 2., należą do czwartego okresu układu okresowego.

Liczba atomowa pierwiastka 1. jest mniejsza od liczby atomowej pierwiastka 2. Atomy

(w stanie podstawowym) tych pierwiastków mają 4 elektrony, które mogą uczestniczyć

w tworzeniu wiązań chemicznych.

Uzupełnij tabelę. Napisz nazwy pierwiastków 1. i 2. oraz określ, czy w atomach (w stanie podstawowym) tych pierwiastków występują niesparowane elektrony – podaj liczbę elektronów niesparowanych i napisz symbol podpowłoki, do której one należą, albo zaznacz, że nie ma takich elektronów.

 

Nazwa

Elektrony niesparowane

liczba

symbol podpowłoki

Pierwiastek 1.

   

Pierwiastek 2.

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozważ zarówno blok d, jak i blok p czwartego okresu.

Podpowiedź 2

Dwa elektrony na oddzielnych orbitalach d lub p pozostają niesparowane zgodnie z regułą Hunda.

Podpowiedź 3

Wpisz 1: tytan, dwa elektrony 3d; 2: german, dwa elektrony 4p.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Nazwa

Elektrony niesparowane

liczba

symbol podpowłoki

Pierwiastek 1.

tytan ALBO Ti

2

(3)d

Pierwiastek 2.

german ALBO Ge

2

(4)p

Odpowiedź CKE 1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie całej tabeli (wpisanie nazw albo symboli obu pierwiastków oraz

podanie liczby niesparowanych elektronów i symbolu podpowłoki, do której elektrony

te należą – dla obu pierwiastków).

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (wpisanie nazwy albo symbolu oraz

podanie liczby niesparowanych elektronów i symbolu podpowłoki, do której elektrony

te należą – dla jednego pierwiastka).

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cztery elektrony zdolne do tworzenia wiązań w czwartym okresie wskazują w tym zadaniu tytan i german. Ti ma konfigurację walencyjną 3d24s2, z dwoma niesparowanymi elektronami 3d.

Ge ma 4s24p2, z dwoma niesparowanymi elektronami 4p. Ponieważ Z(Ti) < Z(Ge), tytan wpisujemy jako pierwiastek 1, a german jako 2. W atomie metalu przejściowego nie ograniczamy elektronów walencyjnych do samej najbardziej zewnętrznej powłoki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Nazwa

Elektrony niesparowane

liczba

symbol podpowłoki

Pierwiastek 1.

tytan ALBO Ti

2

(3)d

Pierwiastek 2.

german ALBO Ge

2

(4)p

Odpowiedź CKE 1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_01

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania