Źródło
Informacja do zadania 31.
Reakcja aldolowa, przebiegająca w środowisku rozcieńczonej zasady, prowadzi do połączenia
dwóch cząsteczek aldehydu lub ketonu i utworzenia wiązania między atomem węgla α jednej
cząsteczki i karbonylowym atomem węgla drugiej cząsteczki. Produktem jest
β-hydroksyaldehyd (aldol) lub β-hydroksyketon. Reakcji ulegają wszystkie aldehydy i ketony
zawierające atomy wodoru α, czyli atom wodoru zlokalizowany przy atomie węgla połączonym
z grupą aldehydową lub ketonową.
Jeśli etanal zostanie poddany działaniu zasady, takiej jak etanolan sodu lub wodorotlenek
sodu, wówczas zachodzi szybka, odwracalna reakcja:

Napisz równanie reakcji aldolowej propanalu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Połącz węgiel α jednej cząsteczki z węglem karbonylowym drugiej.
Podpowiedź 2
Zachowaj jeden aldehyd i przekształć drugi karbonyl w grupę OH.
Podpowiedź 3
Narysuj reakcję dwóch propanali do 3-hydroksy-2-metylopentanalu, bez wody w produktach.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W addycji aldolowej dwie cząsteczki propanalu tworzą jedno nowe wiązanie C–C. Produkt zachowuje grupę aldehydową, ma OH przy C3 i grupę metylową przy C2 głównego pięciowęglowego łańcucha.
Jest to 3-hydroksy-2-metylopentanal, łącznie z sześcioma atomami węgla. W tym etapie nie wydziela się woda. Współczynnik 2 przy propanalu i wzór produktu z grafiki dają zgodność bilansu C6H12O2.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
