Zadanie 31.1 — marzec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 31.

Reakcja aldolowa, przebiegająca w środowisku rozcieńczonej zasady, prowadzi do połączenia

dwóch cząsteczek aldehydu lub ketonu i utworzenia wiązania między atomem węgla α jednej

cząsteczki i karbonylowym atomem węgla drugiej cząsteczki. Produktem jest

β-hydroksyaldehyd (aldol) lub β-hydroksyketon. Reakcji ulegają wszystkie aldehydy i ketony

zawierające atomy wodoru α, czyli atom wodoru zlokalizowany przy atomie węgla połączonym

z grupą aldehydową lub ketonową.

Jeśli etanal zostanie poddany działaniu zasady, takiej jak etanolan sodu lub wodorotlenek

sodu, wówczas zachodzi szybka, odwracalna reakcja:

Informacja do zadania 31. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Napisz nazwę systematyczną produktu reakcji aldolowej etanalu.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zsumuj szkielety dwóch cząsteczek etanalu.

Podpowiedź 2

Nadaj numer 1 węglowi zachowanej grupy aldehydowej.

Podpowiedź 3

Podaj nazwę 3-hydroksybutanal.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

3-hydroksybutanal

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie nazwy systematycznej.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Addycja aldolowa łączy dwie cząsteczki etanalu w czterowęglowy produkt, zachowując jedną grupę aldehydową. Numerację prowadzimy od węgla tej grupy, który ma numer 1.

Nowa grupa hydroksylowa znajduje się przy C3, stąd nazwa 3-hydroksybutanal. Nie zapisujemy produktu odwodnienia, ponieważ zadanie dotyczy produktu reakcji aldolowej przed eliminacją wody. Liczba atomów węgla wynosi cztery, nie trzy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

3-hydroksybutanal

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_03_probny_31.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania