Zadanie 19.2 — marzec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 19.

Zawartość jonów dichromianowych(VI) w wodnym roztworze można określić dzięki

zastosowaniu metody pośredniej. W pierwszym etapie dodaje się roztwór jodku potasu i kwas

siarkowy(VI). Zachodzi wtedy reakcja opisana równaniem:

Cr2O72− + 6 I− +14 H+ → 2Cr3+ + 3I2 + 7H2O

W drugim etapie do otrzymanej mieszaniny dodaje się roztwór tiosiarczanu sodu i wtedy jony

S2O32− reagują z jodem:

I2 + 2 S2O32− → 2 I− + S4O62−

Na podstawie: D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej,

Warszawa 2007.

Aby określić zawartość jonów dichromianowych(VI) w próbce, przeprowadzono opisane

reakcje. W reakcji z jodem wzięło udział 20,4 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu sodu

o stężeniu 0,10 mol∙dm−3.

Oblicz, ile gramów dichromianu(VI) potasu zawierała badana próbka. Przyjmij, że opisane przemiany przebiegły z wydajnością równą 100% oraz że masa molowa dichromianu(VI) potasu MK Cr O227 =294g mol⋅−1

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw przelicz objętość i stężenie tiosiarczanu na mole.

Podpowiedź 2

Połącz stosunki 1:3 i 1:2 z dwóch reakcji.

Podpowiedź 3

Podziel 0,00204 mol przez sześć i pomnóż przez 294 g·mol−1: około 0,100 g.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 19.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku

w gramach.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż g.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.

Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników

pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zużyto 0,0204·0,10 = 0,00204 mol tiosiarczanu. Jedna cząsteczka dichromianu wydziela trzy cząsteczki I2, a każda z nich zużywa dwa aniony tiosiarczanowe.

Na jeden mol K2Cr2O7 przypada więc sześć moli tiosiarczanu. Liczba moli dichromianu wynosi 0,000340, a jego masa 0,000340·294 = 0,09996 g, czyli około 0,100 g. Nie pomijamy pośredniego etapu jodowego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 19.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_03_probny_19.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania