Zadanie 13 — marzec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniższy wykres przedstawia zależność rozpuszczalności molowej – czyli stężenia molowego

substancji w jej roztworze nasyconym – wodorotlenku glinu od pH roztworu wodnego

w temperaturze 25 °C. W tym ujęciu rozpuszczalność związku uwzględniła powstawanie

rozpuszczalnych produktów reakcji, jakim ten związek ulega w zależności od pH roztworu.

Zadanie 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Na podstawie: G. Charlot, Analiza nieorganiczna jakościowa, Warszawa 1976.

Napisz, jaka właściwość chemiczna wodorotlenku glinu decyduje o zmianach rozpuszczalności tego związku przedstawionych na wykresie. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji potwierdzające charakter chemiczny wodorotlenku glinu.

Charakter chemiczny: …

Równania reakcji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj oba skrajne zakresy pH na wykresie.

Podpowiedź 2

Osad reaguje zarówno z H+, jak i z nadmiarem OH−.

Podpowiedź 3

Nazwij charakter amfoteryczny i zapisz dwa równania: do Al3+ oraz [Al(OH)4]−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego i napisanie dwóch równań.

1 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego i napisanie tylko jednego równania.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Duża rozpuszczalność Al(OH)3 zarówno w środowisku kwaśnym, jak i silnie zasadowym wynika z amfoteryczności. Z kwasem zachodzi Al(OH)3 + 3H+ → Al3+ + 3H2O.

Z nadmiarem zasady powstaje rozpuszczalny kompleks: Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]−. Do uzasadnienia potrzebne są oba równania. Sam spadek rozpuszczalności w środkowym zakresie pH nie pozwala określić substancji jako wyłącznie kwasowej lub zasadowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_03_probny_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania