Poniższy wykres przedstawia zależność rozpuszczalności molowej – czyli stężenia molowego
substancji w jej roztworze nasyconym – wodorotlenku glinu od pH roztworu wodnego
w temperaturze 25 °C. W tym ujęciu rozpuszczalność związku uwzględniła powstawanie
rozpuszczalnych produktów reakcji, jakim ten związek ulega w zależności od pH roztworu.

Na podstawie: G. Charlot, Analiza nieorganiczna jakościowa, Warszawa 1976.
Napisz, jaka właściwość chemiczna wodorotlenku glinu decyduje o zmianach rozpuszczalności tego związku przedstawionych na wykresie. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji potwierdzające charakter chemiczny wodorotlenku glinu.
Charakter chemiczny: …
Równania reakcji:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj oba skrajne zakresy pH na wykresie.
Podpowiedź 2
Osad reaguje zarówno z H+, jak i z nadmiarem OH−.
Podpowiedź 3
Nazwij charakter amfoteryczny i zapisz dwa równania: do Al3+ oraz [Al(OH)4]−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego i napisanie dwóch równań.
1 pkt – poprawne określenie charakteru chemicznego i napisanie tylko jednego równania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Duża rozpuszczalność Al(OH)3 zarówno w środowisku kwaśnym, jak i silnie zasadowym wynika z amfoteryczności. Z kwasem zachodzi Al(OH)3 + 3H+ → Al3+ + 3H2O.
Z nadmiarem zasady powstaje rozpuszczalny kompleks: Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]−. Do uzasadnienia potrzebne są oba równania. Sam spadek rozpuszczalności w środkowym zakresie pH nie pozwala określić substancji jako wyłącznie kwasowej lub zasadowej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
