Źródło
Informacja do zadań 38–39.

D-ksyloza … ksylitol … D-ksyluloza
Na podstawie: W. Sybirny, A. Puchalski, A. Sybirny, Biotechnologia, 2004.
Oznaczenia „D” i „L” określają przynależność związków do odpowiednich szeregów
konfiguracyjnych. We wzorach Fischera cząsteczek o konfiguracji „D” grupa hydroksylowa
przy asymetrycznym atomie węgla o najwyższym lokancie jest położona po prawej stronie
łańcucha węglowego. Cząsteczki tego samego związku o konfiguracji „D” i „L” są
enancjomerami.
D-ryboza jest stereoizomerem D-ksylozy, od której różni się konfiguracją tylko przy jednym atomie węgla.
Uzupełnij schemat, tak aby otrzymać wzór L-rybozy w projekcji Fischera.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw odtwórz D-rybozę na podstawie różnicy względem D-ksylozy.
Podpowiedź 2
Przejście z D do enancjomeru L wymaga odbicia wszystkich centrów stereogenicznych.
Podpowiedź 3
W schemacie L-rybozy wpisz trzy OH po lewej i trzy H po prawej, jak na grafice.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu.
0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
D-ksyloza ma w projekcji Fischera grupy OH kolejno po prawej, lewej i prawej stronie. D-ryboza różni się od niej przy jednym centrum, a jej trzy grupy OH są po prawej.
Enancjomer L-rybozy otrzymujemy przez odwrócenie wszystkich trzech centrów, zatem wszystkie OH umieszczamy po lewej, a H po prawej. Zachowujemy aldehyd u góry i końcową grupę alkoholową u dołu. Samo odwrócenie ostatniego centrum nie wystarcza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
