Zadanie 38 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 38–39.

Informacja do zadań 38–39. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.

D-ksyloza … ksylitol … D-ksyluloza

Na podstawie: W. Sybirny, A. Puchalski, A. Sybirny, Biotechnologia, 2004.

Oznaczenia „D” i „L” określają przynależność związków do odpowiednich szeregów

konfiguracyjnych. We wzorach Fischera cząsteczek o konfiguracji „D” grupa hydroksylowa

przy asymetrycznym atomie węgla o najwyższym lokancie jest położona po prawej stronie

łańcucha węglowego. Cząsteczki tego samego związku o konfiguracji „D” i „L” są

enancjomerami.

D-ryboza jest stereoizomerem D-ksylozy, od której różni się konfiguracją tylko przy jednym atomie węgla.

Uzupełnij schemat, tak aby otrzymać wzór L-rybozy w projekcji Fischera.

Szablon projekcji Fischera z CHO u góry, CH₂OH u dołu i pustymi polami.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw odtwórz D-rybozę na podstawie różnicy względem D-ksylozy.

Podpowiedź 2

Przejście z D do enancjomeru L wymaga odbicia wszystkich centrów stereogenicznych.

Podpowiedź 3

W schemacie L-rybozy wpisz trzy OH po lewej i trzy H po prawej, jak na grafice.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Projekcja Fischera L-rybozy: CHO u góry, CH₂OH u dołu, wszystkie trzy grupy OH po lewej i atomy H po prawej.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

D-ksyloza ma w projekcji Fischera grupy OH kolejno po prawej, lewej i prawej stronie. D-ryboza różni się od niej przy jednym centrum, a jej trzy grupy OH są po prawej.

Enancjomer L-rybozy otrzymujemy przez odwrócenie wszystkich trzech centrów, zatem wszystkie OH umieszczamy po lewej, a H po prawej. Zachowujemy aldehyd u góry i końcową grupę alkoholową u dołu. Samo odwrócenie ostatniego centrum nie wystarcza.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Projekcja Fischera L-rybozy: CHO u góry, CH₂OH u dołu, wszystkie trzy grupy OH po lewej i atomy H po prawej.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_38

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania