Zadanie 36.1 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 35–36.

Informacja do zadań 35–36. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Źródło

Informacja do zadania 36.

Kwasy wieloprotonowe ulegają reakcji zobojętniania stopniowo, np. n-protonowy kwas

HnR reaguje z NaOH zgodnie z poniższym schematem:

pierwszy etap zobojętnienia: HnR + NaOH → NaHn−1R + H2O
ostatni etap zobojętnienia: Nan−1HR + NaOH → NanR + H2O

Z krzywej zależności pH od objętości dodanej zasady można wyznaczyć punkty

równoważnikowe, które odpowiadają kolejnym etapom zobojętniania.

Przeprowadzono miareczkowanie, w którym do 25 cm3 wodnego roztworu kwasu

maleinowego o nieznanym stężeniu dodawano porcjami wodny rozwór wodorotlenku sodu

o stężeniu 0,10 mol ∙ dm −3. Podczas doświadczenia mierzono pH otrzymanego roztworu.

Uzyskano krzywą miareczkowania, na której widoczne są dwa skoki pH – w pobliżu punktów

A i B:

Informacja do zadania 36. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

pH

Na podstawie: D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej,

Warszawa 2006.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) jonów, które stanowią dominującą formę kwasu maleinowego w punkcie A oraz w punkcie B miareczkowania.

Jon dominujący w punkcie A:

Jon dominujący w punkcie B:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj dwa kolejne punkty równoważnikowe kwasu dwuprotonowego.

Podpowiedź 2

W A odszczepiono jeden proton, w B dwa.

Podpowiedź 3

Narysuj w A monoanion, w B dianion maleinianowy, zachowując cis i wiązanie podwójne.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) obu jonów.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas maleinowy oddaje dwa protony w kolejnych etapach miareczkowania. W pierwszym punkcie równoważnikowym A przeważa monoanion, z jedną grupą karboksylanową i jedną karboksylową.

W drugim punkcie B przeważa dianion, z dwiema grupami karboksylanowymi. Wiązanie podwójne i wzajemne ustawienie grup w konfiguracji cis nie zmieniają się podczas zobojętniania. Wpisujemy wymagane wzory graficzne, a nie aniony kwasu nasyconego lub izomeru trans.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_36.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania