Źródło
Informacja do zadań 35–36.

Źródło
Informacja do zadania 36.
Kwasy wieloprotonowe ulegają reakcji zobojętniania stopniowo, np. n-protonowy kwas
HnR reaguje z NaOH zgodnie z poniższym schematem:
Z krzywej zależności pH od objętości dodanej zasady można wyznaczyć punkty
równoważnikowe, które odpowiadają kolejnym etapom zobojętniania.
Przeprowadzono miareczkowanie, w którym do 25 cm3 wodnego roztworu kwasu
maleinowego o nieznanym stężeniu dodawano porcjami wodny rozwór wodorotlenku sodu
o stężeniu 0,10 mol ∙ dm −3. Podczas doświadczenia mierzono pH otrzymanego roztworu.
Uzyskano krzywą miareczkowania, na której widoczne są dwa skoki pH – w pobliżu punktów
A i B:

pH
Na podstawie: D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej,
Warszawa 2006.
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) jonów, które stanowią dominującą formę kwasu maleinowego w punkcie A oraz w punkcie B miareczkowania.
Jon dominujący w punkcie A:
Jon dominujący w punkcie B:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj dwa kolejne punkty równoważnikowe kwasu dwuprotonowego.
Podpowiedź 2
W A odszczepiono jeden proton, w B dwa.
Podpowiedź 3
Narysuj w A monoanion, w B dianion maleinianowy, zachowując cis i wiązanie podwójne.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) obu jonów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas maleinowy oddaje dwa protony w kolejnych etapach miareczkowania. W pierwszym punkcie równoważnikowym A przeważa monoanion, z jedną grupą karboksylanową i jedną karboksylową.
W drugim punkcie B przeważa dianion, z dwiema grupami karboksylanowymi. Wiązanie podwójne i wzajemne ustawienie grup w konfiguracji cis nie zmieniają się podczas zobojętniania. Wpisujemy wymagane wzory graficzne, a nie aniony kwasu nasyconego lub izomeru trans.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
