Źródło
Informacja do zadań 35–36.

Źródło
Informacja do zadania 35.
Przemiany prowadzące od benzenu do kwasu maleinowego zilustrowano na schemacie:
Reakcja 1.: W podwyższonej temperaturze i pod zwiększonym ciśnieniem w obecności
katalizatora benzen utlenia się tlenem z powietrza. Produktami ubocznymi są tlenek węgla(IV)
i woda.
Reakcja 2.: W temperaturze poniżej 160 ºC i pod normalnym ciśnieniem bezwodnik maleinowy
reaguje z wodą, w wyniku czego jako główny produkt powstaje kwas maleinowy.
Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.
Kwas bursztynowy powstaje w wyniku addycji cząsteczki wodoru do wiązania podwójnego
między atomami węgla w cząsteczce kwasu maleinowego.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu bursztynowego i podkreśl nazwę systematyczną tego kwasu.
Wzór: …
Nazwa systematyczna: kwas (butanodiowy / butenodiowy / butanowy / etanodiowy)
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, które wiązanie ulega addycji wodoru.
Podpowiedź 2
Zachowaj obie końcowe grupy karboksylowe i cztery atomy węgla.
Podpowiedź 3
Narysuj kwas butanodiowy, czyli bursztynowy, zgodnie z grafiką.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) kwasu bursztynowego
i poprawny wybór jego nazwy systematycznej.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Uwodornienie kwasu maleinowego nasyca wiązanie podwójne między środkowymi węglami. Dwie grupy karboksylowe pozostają na końcach czterowęglowego łańcucha.
Produktem jest kwas butanodiowy, czyli bursztynowy, o wzorze sumarycznym C4H6O4. Przy odtwarzaniu wzoru półstrukturalnego nie redukujemy grup karboksylowych do alkoholu; ten etap dotyczy tylko wiązania węgiel–węgiel. Dokładny zapis organiczny znajduje się na grafice odpowiedzi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
