Zadanie 30 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W wyniku redukcji nitrobenzenu wodorem otrzymano aromatyczną aminę, która reaguje

z kwasem solnym w stosunku molowym 1 : 1 (reakcja 1.) oraz z bromem w stosunku molowym

1 : 3 (reakcja 2.).

Napisz równania reakcji 1. i 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.

Równanie reakcji 1.:

Równanie reakcji 2.:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dla HCl rozważ przeniesienie protonu, dla bromu podstawienie w pierścieniu.

Podpowiedź 2

Grupa aminowa kieruje bromowanie w pozycje orto i para.

Podpowiedź 3

Pierwsza reakcja daje sól 1:1; druga 2,4,6-tribromoanilinę przy 3Br2 i 3HBr.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Protonowanie: C₆H₅NH₂ + HCl → [C₆H₅NH₃]⁺Cl⁻.

Bromowanie: C₆H₅NH₂ + 3 Br₂ → 2,4,6-Br₃C₆H₂NH₂ + 3 HBr. Atomy bromu zajmują oba położenia orto i położenie para względem –NH₂.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.

1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji.

0 p. – za błędne napisanie obu równań (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Anilina jako zasada przyjmuje proton z HCl, tworząc sól aniliniową; szkielet aromatyczny się nie zmienia. Bromowanie dotyczy natomiast pierścienia silnie aktywowanego grupą aminową i prowadzi do 2,4,6-tribromoaniliny.

Na jedną anilinę zużywane są trzy Br2 i powstają trzy HBr. Oddzielamy protonowanie azotu od substytucji w pierścieniu, zachowując warunki i wzory graficzne obu równań.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Protonowanie: C₆H₅NH₂ + HCl → [C₆H₅NH₃]⁺Cl⁻.

Bromowanie: C₆H₅NH₂ + 3 Br₂ → 2,4,6-Br₃C₆H₂NH₂ + 3 HBr. Atomy bromu zajmują oba położenia orto i położenie para względem –NH₂.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania