Zadanie 28 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Nitrowanie toluenu jest przykładem reakcji (substytucji / addycji / eliminacji)

i przebiega według mechanizmu (rodnikowego / elektrofilowego / nukleofilowego).

W reakcji stężonego kwasu azotowego(V) ze stężonym kwasem siarkowym(VI) powstaje

(rodnik nitroniowy / anion nitroniowy / kation nitroniowy).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy w pierścieniu atom jest zastępowany, czy przyłączane są nowe grupy bez jego usunięcia.

Podpowiedź 2

Pierścień dostarcza pary elektronowej elektrofilowi NO2+.

Podpowiedź 3

Wybierz substytucję, mechanizm elektrofilowy i kation nitroniowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Nitrowanie toluenu polega na zastąpieniu atomu H pierścienia grupą nitrową, więc jest substytucją. Reagującym z elektronami pierścienia czynnikiem jest elektrofil, kation nitroniowy NO2+, wytwarzany w mieszaninie stężonych kwasów azotowego(V) i siarkowego(VI).

Układ aromatyczny zostaje ostatecznie odtworzony po odszczepieniu protonu. Nie nazywamy czynnika anionem ani rodnikiem tylko dlatego, że w zapisie występuje fragment NO2.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania