Mieszaninę azotanu(V) wapnia Ca(NO3)2 i chlorku baru BaCl2 o masie 10 g rozpuszczono
całkowicie w wodzie, w wyniku czego otrzymano 100 cm3 roztworu. W celu ustalenia składu
mieszaniny soli pobrano 20 cm3 otrzymanego roztworu, a następnie przeprowadzono reakcję:
Na wytrącenie jonów chlorkowych zawartych w 20 cm3 roztworu zużyto 40 cm3 wodnego
roztworu azotanu(V) srebra AgNO3 o stężeniu 0,3 mol∙dm−3.
Oblicz w procentach masowych zawartość azotanu(V) wapnia i chlorku baru w opisanej mieszaninie.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przelicz zużyty AgNO3 na ilość chlorków.
Podpowiedź 2
Uwzględnij dwa Cl− na BaCl2 oraz pięciokrotne zwiększenie do całej próbki.
Podpowiedź 3
Wyznacz 6,24 g BaCl2 w 10 g mieszaniny: 62,4% BaCl2 i 37,6% Ca(NO3)2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

liczba moli AgNO3 = liczba moli jonów Cl−
2 mole Cl− – 1 mol BaCl2
0,012 mola Cl− – x
x = 0,006 mola BaCl2
Obliczenie liczby moli BaCl2 w 100 cm3 roztworu
0,006 mola BaCl2 – 20 cm3 roztworu
y moli … – … 100 cm3 roztworu
y = 0,03 mola BaCl2

m = 6,24 g


Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w procentach masowych.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
– niepodanie wyniku w procentach.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zużyto 0,040·0,30 = 0,012 mol Ag+, czyli tyle samo moli Cl− w pobranej porcji. BaCl2 dostarcza dwa chlorki, więc w 20 cm3 było 0,006 mol tej soli, a w całym roztworze pięć razy więcej: 0,030 mol.
Masa BaCl2 wynosi 6,24 g, czyli 62,4% mieszaniny. Pozostałe 37,6% stanowi Ca(NO3)2. Pamiętamy zarówno o współczynniku dwa, jak i o pobraniu jednej piątej próbki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

liczba moli AgNO3 = liczba moli jonów Cl−
2 mole Cl− – 1 mol BaCl2
0,012 mola Cl− – x
x = 0,006 mola BaCl2
Obliczenie liczby moli BaCl2 w 100 cm3 roztworu
0,006 mola BaCl2 – 20 cm3 roztworu
y moli … – … 100 cm3 roztworu
y = 0,03 mola BaCl2

m = 6,24 g

