Źródło
Informacja do zadań 14–15.
Węglan sodu występuje w postaci soli bezwodnej oraz w postaci hydratu zawierającego 63%
masowych wody. Obie formy rozpuszczają się w wodzie. Uwodniony węglan sodu tworzy
bezbarwne kryształy, które podczas ogrzewania uwalniają wodę krystalizacyjną i rozpuszczają
się w niej.
Rozpuszczalność węglanu sodu (w przeliczeniu na sól bezwodną) w temperaturze 40 °C jest
równa 48,8 g na 100 g wody.
Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.
Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda. | P | F |
3. | Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, w wyniku czego tworzy roztwór o odczynie zasadowym. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Uwzględnij jony powstałe podczas hydrolizy, nie tylko po dysocjacji soli.
Podpowiedź 2
HCO3− jest amfiprotyczny, a CO32− nie ma protonu do oddania.
Podpowiedź 3
Wybierz P, F, P i powiąż zasadowość roztworu z OH−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. | W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda. | P | |
|---|---|---|---|
2. | W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda. | F | |
3. | Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór o odczynie zasadowym. | P |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
CO32− może przyjąć proton, ale nie ma protonu do oddania, więc w tym układzie pełni tylko funkcję zasady. Hydroliza wytwarza jednak HCO3−, który może zarówno przyjmować, jak i oddawać proton.
Drugie zdanie przeczące obecności takich anionów jest fałszywe. Powstające OH− nadają roztworowi odczyn zasadowy niezależnie od uwodnienia wyjściowej soli. Zestaw ocen: P, F, P.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. | W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda. | P | |
|---|---|---|---|
2. | W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda. | F | |
3. | Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór o odczynie zasadowym. | P |