Zadanie 9 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Napisz równanie reakcji ostatniego etapu dysocjacji kwasu H2PHO3 w wodzie w ujęciu teorii Brønsteda. Określ, jaką funkcję – kwasu czy zasady Brønsteda – pełni w tej reakcji woda.

Równanie reakcji: …

Funkcja wody: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Skorzystaj z budowy kwasu, a nie tylko liczby H we wzorze sumarycznym.

Podpowiedź 2

Ostatni odszczepiany proton pochodzi z anionu HPHO3−.

Podpowiedź 3

Zapisz reakcję z wodą i H3O+; woda jest zasadą Brønsteda.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji oraz poprawne określenie funkcji substratu

wg teorii Brønsteda.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W kwasie H2PHO3 tylko dwa atomy wodoru związane z tlenem ulegają kolejnemu odszczepieniu jako protony. Ostatni etap zapisujemy HPHO3− + H2O ⇌ PHO32− + H3O+.

Woda przyjmuje proton, więc pełni funkcję zasady Brønsteda. Wodór związany bezpośrednio z fosforem pozostaje w anionie; wzór zawierający łącznie trzy H nie czyni tego kwasu trójprotonowym.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania