Źródło
Informacja do zadań 39–40.
Kolejność występowania aminokwasów w peptydach zapisuje się za pomocą trzyliterowych
kodów. Zapis ten zaczyna się od tak zwanego N-końca, czyli od tego aminokwasu, którego
grupa aminowa połączona z atomem węgla α nie jest zaangażowana w tworzenie wiązań
peptydowych.
W wyniku częściowej hydrolizy pewnego pentapeptydu, oprócz aminokwasów, otrzymano
cztery dipeptydy o następujących sekwencjach: Gly-Tyr, Leu-Ser, Leu-Leu oraz Tyr-Leu.
Ustalono ponadto, że w badanym pentapeptydzie aminokwasem stanowiącym N-koniec była
glicyna.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym na stałą próbkę opisanego pentapeptydu podziałano
stężonym kwasem azotowym(V).
Napisz, jaki efekt zaobserwowano podczas tego doświadczenia, i podaj nazwę zachodzącej reakcji.
Obserwacja: …
Nazwa reakcji: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Znajdź w sekwencji resztę z pierścieniem aromatycznym.
Podpowiedź 2
Reakcja ksantoproteinowa jest związana z nitrowaniem tego pierścienia.
Podpowiedź 3
Podaj obserwowaną żółtą barwę i nazwę reakcji. Reszta tyrozyny wyjaśnia barwę, ponieważ zawiera pierścień aromatyczny.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Obserwacja: (Po dolaniu stężonego kwasu azotowego(V) do stałej próbki pentapeptydu próbka
przybiera) żółte zabarwienie.
Nazwa reakcji: (reakcja) ksantoproteinowa ALBO nitrowanie
Uwaga: Określenie typu lub mechanizmu reakcji zamiast podania jej nazwy jest odpowiedzią
niewystarczającą.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne opisanie obserwacji oraz podanie nazwy reakcji.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Stężony kwas azotowy(V) nitruje pierścień aromatyczny reszty tyrozyny. Powstające produkty nadają próbce żółtą barwę.
W odpowiedzi podaj obserwację „próbka zabarwia się na żółto” i nazwę „reakcja ksantoproteinowa”. Klucz dopuszcza też określenie „nitrowanie”.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Obserwacja: (Po dolaniu stężonego kwasu azotowego(V) do stałej próbki pentapeptydu próbka
przybiera) żółte zabarwienie.
Nazwa reakcji: (reakcja) ksantoproteinowa ALBO nitrowanie
Uwaga: Określenie typu lub mechanizmu reakcji zamiast podania jej nazwy jest odpowiedzią
niewystarczającą.