Zadanie 40 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 39–40.

Kolejność występowania aminokwasów w peptydach zapisuje się za pomocą trzyliterowych

kodów. Zapis ten zaczyna się od tak zwanego N-końca, czyli od tego aminokwasu, którego

grupa aminowa połączona z atomem węgla α nie jest zaangażowana w tworzenie wiązań

peptydowych.

W wyniku częściowej hydrolizy pewnego pentapeptydu, oprócz aminokwasów, otrzymano

cztery dipeptydy o następujących sekwencjach: Gly-Tyr, Leu-Ser, Leu-Leu oraz Tyr-Leu.

Ustalono ponadto, że w badanym pentapeptydzie aminokwasem stanowiącym N-koniec była

glicyna.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym na stałą próbkę opisanego pentapeptydu podziałano

stężonym kwasem azotowym(V).

Napisz, jaki efekt zaobserwowano podczas tego doświadczenia, i podaj nazwę zachodzącej reakcji.

Obserwacja: …

Nazwa reakcji: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź w sekwencji resztę z pierścieniem aromatycznym.

Podpowiedź 2

Reakcja ksantoproteinowa jest związana z nitrowaniem tego pierścienia.

Podpowiedź 3

Podaj obserwowaną żółtą barwę i nazwę reakcji. Reszta tyrozyny wyjaśnia barwę, ponieważ zawiera pierścień aromatyczny.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obserwacja: (Po dolaniu stężonego kwasu azotowego(V) do stałej próbki pentapeptydu próbka

przybiera) żółte zabarwienie.

Nazwa reakcji: (reakcja) ksantoproteinowa ALBO nitrowanie

Uwaga: Określenie typu lub mechanizmu reakcji zamiast podania jej nazwy jest odpowiedzią

niewystarczającą.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne opisanie obserwacji oraz podanie nazwy reakcji.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Stężony kwas azotowy(V) nitruje pierścień aromatyczny reszty tyrozyny. Powstające produkty nadają próbce żółtą barwę.

W odpowiedzi podaj obserwację „próbka zabarwia się na żółto” i nazwę „reakcja ksantoproteinowa”. Klucz dopuszcza też określenie „nitrowanie”.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obserwacja: (Po dolaniu stężonego kwasu azotowego(V) do stałej próbki pentapeptydu próbka

przybiera) żółte zabarwienie.

Nazwa reakcji: (reakcja) ksantoproteinowa ALBO nitrowanie

Uwaga: Określenie typu lub mechanizmu reakcji zamiast podania jej nazwy jest odpowiedzią

niewystarczającą.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_40

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania