Źródło
Informacja do zadania 35.
Gdy łańcuchowa cząsteczka glukozy ulega cyklizacji, na atomie węgla, który w formie
łańcuchowej wchodził w skład grupy karbonylowej, tworzy się nowe centrum stereogeniczne.
Taki atom nazywa się anomerycznym, a dwa diastereoizomeryczne produkty cyklizacji –
anomerami. Izomer, w którym grupa –OH przy anomerycznym atomie węgla znajduje się
w konfiguracji trans do podstawnika –CH2OH przy przedostatnim atomie węgla, nazywany jest
anomerem α. Drugi anomer (z grupą –OH w pozycji cis) nosi nazwę anomeru β. Poniżej
przedstawiono – w projekcji Hawortha – wzory anomerów α i β D-glukopiranozy:

α-D-glukopiranoza β-D-glukopiranoza
Cząsteczka trehalozy powstaje w wyniku kondensacji dwóch cząsteczek D-glukopiranozy,
które łączą się wiązaniem O-glikozydowym. Obie jednostki glukozowe powstały z takiego
samego anomeru D-glukopiranozy. Poniżej przedstawiono wzór trehalozy w projekcji
Hawortha:

jednostka glukozowa I jednostka glukozowa II
Uzupełnij tabelę. Określ, z jakiego anomeru D-glukopiranozy (α czy β) powstały jednostki glukozowe I i II w cząsteczce trehalozy, oraz podaj numery atomów węgla, pomiędzy którymi występuje wiązanie O-glikozydowe w cząsteczce tego disacharydu.
Jednostka glukozowa | ||
|---|---|---|
I | II | |
anomer | ||
numer atomu węgla uczestniczącego w wiązaniu O-glikozydowym | ||
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ponumeruj każdą jednostkę glukozy od jej atomu anomerycznego.
Podpowiedź 2
Sprawdź, czy mostek tlenowy łączy oba atomy C1.
Podpowiedź 3
Podaj wiązanie α,α-1,1-glikozydowe.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Jednostka glukozowa | ||
|---|---|---|
I | II | |
anomer | α | |
numer atomu węgla uczestniczący w wiązaniu O-glikozydowym | 1 | 1 |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W trehalozie wiązanie glikozydowe łączy oba atomy anomeryczne, czyli C1 obu jednostek glukozy. W każdej jednostce konfiguracja wiązania przy tym atomie jest α.
Otrzymujemy więc wiązanie α,α-1,1-glikozydowe. Nie jest to połączenie 1,4; atomy odpowiedzialne za możliwość otwierania pierścieni są zajęte po obu stronach mostka tlenowego. Ich rozpoznanie przyda się także przy ocenie właściwości redukujących.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Jednostka glukozowa | ||
|---|---|---|
I | II | |
anomer | α | |
numer atomu węgla uczestniczący w wiązaniu O-glikozydowym | 1 | 1 |