Zadanie 34 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Zadanie 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy cząsteczka ma dwie części o wyraźnie odmiennej polarności.

Podpowiedź 2

Porównaj wielkość fragmentu węglowodorowego z długim łańcuchem typowego detergentu.

Podpowiedź 3

Odpowiedz przecząco: karnitynie brakuje dostatecznie dużej części hydrofobowej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Nie, (karnityna nie może być stosowana jako detergent).

Uzasadnienie: Cząsteczka karnityny nie zawiera łańcucha hydrofobowego

(węglowodorowego, niepolarnego).

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

Uwaga: Uzasadnienia:

• Cząsteczka karnityny jest dipolem.

• Cząsteczka karnityny jest polarna.

są niewystarczające.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie uwzględniające budowę

cząsteczki karnityny i wskazujące w dowolny sposób na brak części hydrofobowej.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Skuteczny detergent wymaga części hydrofilowej oraz odpowiednio dużej części hydrofobowej, która wiąże się z tłuszczem. Karnityna ma polarne i jonowe grupy, ale nie ma długiego, niepolarnego łańcucha charakterystycznego dla typowych środków powierzchniowo czynnych.

Sama obecność grup naładowanych nie wystarcza, aby uznać ją za detergent. Uzasadnienie musi odwołać się do niewystarczającej części hydrofobowej tej konkretnej cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Nie, (karnityna nie może być stosowana jako detergent).

Uzasadnienie: Cząsteczka karnityny nie zawiera łańcucha hydrofobowego

(węglowodorowego, niepolarnego).

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

Uwaga: Uzasadnienia:

• Cząsteczka karnityny jest dipolem.

• Cząsteczka karnityny jest polarna.

są niewystarczające.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania