Izomeryczne kwasy: 2-hydroksybenzenokarboksylowy, 3-hydroksybenzenokarboksylowy
i 4-hydroksybenzenokarboksylowy, różnią się mocą. Jeden z nich jest znacznie mocniejszy
(Ka = 1,0∙10−3) niż dwa pozostałe (wartości Ka są równe 8,3∙10−5 oraz 2,6∙10−5). Na moc kwasu
wpływają wewnątrzcząsteczkowe wiązania wodorowe. W jednym z izomerów wiązanie
tlen – wodór w grupie karboksylowej jest osłabione wskutek udziału atomu tlenu w wiązaniu
wodorowym. W pozostałych izomerach wzajemne położenie grup –COOH oraz –OH sprawia,
że powstawanie takich wewnątrzcząsteczkowych wiązań wodorowych jest niemożliwe.
Na podstawie: K. Pigoń, Z. Ruziewicz, Chemia fizyczna. Fizykochemia molekularna, Warszawa 2005.
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) albo uproszczony tego izomeru kwasu hydroksybenzenokarboksylowego, który tworzy wewnątrzcząsteczkowe wiązania wodorowe.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj ustawienia grup umożliwiającego krótki kontakt OH z tlenem drugiej grupy.
Podpowiedź 2
Sąsiednie pozycje na pierścieniu odpowiadają podstawieniu orto.
Podpowiedź 3
Narysuj pierścień benzenowy z sąsiednimi grupami COOH i OH. To kwas 2-hydroksybenzoesowy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru izomeru orto.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wewnątrzcząsteczkowe wiązanie wodorowe wymaga donora i akceptora ustawionych dostatecznie blisko. W kwasie 2-hydroksybenzoesowym grupy hydroksylowa i karboksylowa są sąsiadujące, co umożliwia oddziaływanie między nimi w obrębie jednej cząsteczki.
Należy wybrać izomer orto, czyli kwas salicylowy. Izomery meta i para nie zapewniają takiego sąsiedztwa; nie mylimy wiązania wewnątrzcząsteczkowego z oddziaływaniami między różnymi cząsteczkami.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
