Zadanie 27.1 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 27.

Pewna amina w roztworze wodnym ulega przemianie zgodnie z poniższym równaniem:

RNH2 + H2O ⇌ RNH3+ + OH−

Przygotowano wodny roztwór tej aminy w temperaturze 25 °C. W otrzymanym roztworze

stopień dysocjacji aminy jest równy 3,1%, a pH tego roztworu wynosi 12,2.

Oblicz stałą dysocjacji zasadowej Kb tej aminy w temperaturze 25 °C, a następnie wybierz i podkreśl jej wzór.

Obliczenia:

Zadanie 27.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z pH wyznacz pOH, a następnie stężenie OH−.

Podpowiedź 2

Użyj α do odtworzenia początkowego stężenia aminy.

Podpowiedź 3

Oblicz Kb = α[OH−]/(1 − α) i dopasuj etyloaminę.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 27.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku jako

wielkości niemianowanej oraz podkreślenie wzoru półstrukturalnego (grupowego)

aminy.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku.

LUB

– podanie wyniku z niepoprawną jednostką.

LUB

– wskazanie niepoprawnego wzoru aminy lub niepodanie wzoru aminy.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dla pH = 12,2 otrzymujemy pOH = 1,8 i [OH−] ≈ 0,01585 mol·dm−3. Stopień jonizacji α = 0,031 daje c0 = [OH−]/α ≈ 0,511 mol·dm−3.

Dokładne wyrażenie Kb = [OH−]2/(c0 − [OH−]) prowadzi do około 5,1·10−4. Porównanie z podanymi stałymi pozwala wybrać etyloaminę. Szkolne przybliżenie pomijające niewielki ubytek zasady daje około 5·10−4 i ten sam wybór.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 27.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_27.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania