Zadanie 23.2 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 23.

Przeprowadzono reakcję addycji, w której związek X o wzorze sumarycznym C4H8

przereagował z chlorowodorem w stosunku molowym 1:1. W wyniku opisanej przemiany

powstały dwa związki, z których jeden ma cząsteczki chiralne i występuje w postaci

enancjomerów, a cząsteczki drugiego związku są achiralne.

Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X z chlorowodorem.

Zadanie 23.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wypisz cztery różne podstawniki przy centrum chiralności.

Podpowiedź 2

Drugą konfigurację uzyskasz przez zamianę dwóch podstawników, nie przez zwykły obrót cząsteczki.

Podpowiedź 3

Uzupełnij oba szablony grupami H, Cl, metylową i etylową w przeciwnych konfiguracjach.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 23.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Uwaga:

• Jeżeli w zadaniu 23.1. zdający napisał wzory półstrukturalne obu produktów reakcji

związku X z bromowodorem (zamiast z chlorowodorem), to w zadaniu 23.2. wzory

przedstawiające budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X

z bromowodorem należy oceniać jak wzory enancjomerów produktu reakcji związku X

z chlorowodorem.

• Grupa Wzór półstrukturalny: –CH2CH3 może być zapisana jako CKE: skrócony zapis grupy –C2H5

• Schematy muszą być uzupełnione tak, aby przedstawiały poprawne wzory półstrukturalne

(grupowe) obu enancjomerów, np. grupa Wzór półstrukturalny: –CH2CH3 nie może być zapisana jako Wzór półstrukturalny: –CH3CH2.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Centrum stereogeniczne 2-chlorobutanu jest połączone z atomami H i Cl oraz grupami metylową i etylową. Enancjomery mają tę samą łączność, lecz przeciwne rozmieszczenie przestrzenne czterech podstawników.

W drugim szablonie trzeba odwrócić konfigurację, na przykład zamienić dwa podstawniki, zachowując pozostałe miejsca. Sam obrót całego rysunku nie musi dać drugiego enancjomeru. Poprawne wzory przestrzenne przedstawia grafika klucza.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 23.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Uwaga:

• Jeżeli w zadaniu 23.1. zdający napisał wzory półstrukturalne obu produktów reakcji

związku X z bromowodorem (zamiast z chlorowodorem), to w zadaniu 23.2. wzory

przedstawiające budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X

z bromowodorem należy oceniać jak wzory enancjomerów produktu reakcji związku X

z chlorowodorem.

• Grupa Wzór półstrukturalny: –CH2CH3 może być zapisana jako CKE: skrócony zapis grupy –C2H5

• Schematy muszą być uzupełnione tak, aby przedstawiały poprawne wzory półstrukturalne

(grupowe) obu enancjomerów, np. grupa Wzór półstrukturalny: –CH2CH3 nie może być zapisana jako Wzór półstrukturalny: –CH3CH2.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_23.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania