Źródło
Informacja do zadania 23.
Przeprowadzono reakcję addycji, w której związek X o wzorze sumarycznym C4H8
przereagował z chlorowodorem w stosunku molowym 1:1. W wyniku opisanej przemiany
powstały dwa związki, z których jeden ma cząsteczki chiralne i występuje w postaci
enancjomerów, a cząsteczki drugiego związku są achiralne.
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X z chlorowodorem.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wypisz cztery różne podstawniki przy centrum chiralności.
Podpowiedź 2
Drugą konfigurację uzyskasz przez zamianę dwóch podstawników, nie przez zwykły obrót cząsteczki.
Podpowiedź 3
Uzupełnij oba szablony grupami H, Cl, metylową i etylową w przeciwnych konfiguracjach.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga:
• Jeżeli w zadaniu 23.1. zdający napisał wzory półstrukturalne obu produktów reakcji
związku X z bromowodorem (zamiast z chlorowodorem), to w zadaniu 23.2. wzory
przedstawiające budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X
z bromowodorem należy oceniać jak wzory enancjomerów produktu reakcji związku X
z chlorowodorem.
• Grupa
może być zapisana jako
• Schematy muszą być uzupełnione tak, aby przedstawiały poprawne wzory półstrukturalne
(grupowe) obu enancjomerów, np. grupa
nie może być zapisana jako
.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Centrum stereogeniczne 2-chlorobutanu jest połączone z atomami H i Cl oraz grupami metylową i etylową. Enancjomery mają tę samą łączność, lecz przeciwne rozmieszczenie przestrzenne czterech podstawników.
W drugim szablonie trzeba odwrócić konfigurację, na przykład zamienić dwa podstawniki, zachowując pozostałe miejsca. Sam obrót całego rysunku nie musi dać drugiego enancjomeru. Poprawne wzory przestrzenne przedstawia grafika klucza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga:
• Jeżeli w zadaniu 23.1. zdający napisał wzory półstrukturalne obu produktów reakcji
związku X z bromowodorem (zamiast z chlorowodorem), to w zadaniu 23.2. wzory
przedstawiające budowę obu enancjomerów chiralnego produktu reakcji związku X
z bromowodorem należy oceniać jak wzory enancjomerów produktu reakcji związku X
z chlorowodorem.
• Grupa
może być zapisana jako
• Schematy muszą być uzupełnione tak, aby przedstawiały poprawne wzory półstrukturalne
(grupowe) obu enancjomerów, np. grupa
nie może być zapisana jako
.