Źródło
Informacja do zadania 14.
Zmieszano 100 cm3 wodnego roztworu Ba(OH)2 o stężeniu 0,2 mol∙dm−3 z 40 cm3 wodnego
roztworu HCl o stężeniu 0,8 mol∙dm−3. W mieszaninie przebiegła reakcja opisana poniższym
równaniem:
Oblicz pH powstałego roztworu w temperaturze 25 °C. W obliczeniach przyjmij, że objętość tego roztworu jest sumą objętości roztworów Ba(OH)2 i HCl. Wynik końcowy zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz mole H+ i OH−, uwzględniając dwa OH− z Ba(OH)2.
Podpowiedź 2
Po reakcji zostaje 0,008 mol OH− w 0,140 dm3.
Podpowiedź 3
Policz pOH z pozostałego stężenia i odejmij od 14; pH = 12,76.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obliczenie wartości pH roztworu:
pOH = –log[OH− ] = –log(0,057) = –log(0,57 ·10−1) = –log0,57 – log10−1= 0,244 +1 = 1,244
pH + pOH = 14 ⇒ pH = 14 – pOH
pH = 14 – 1,244 = 12,756 = 12,76

Uwaga redakcyjna. Stężenie oblicza się, dzieląc nadmiar jonów OH− przez całkowitą objętość 0,140 dm³. Otrzymujemy 0,05714 mol·dm−3 i pH 12,76.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
jako wielkości niemianowanej z odpowiednią dokładnością.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku z jednostką.
LUB
– podanie wyniku z niepoprawną dokładnością.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej
metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ze 100 cm3 roztworu Ba(OH)2 o stężeniu 0,20 mol·dm−3 pochodzi 0,040 mol OH−, ponieważ jedna jednostka zasady daje dwa takie jony. HCl wnosi 0,032 mol H+, zatem pozostaje 0,008 mol OH−.
Objętość końcowa wynosi 0,140 dm3, więc [OH−] = 0,05714 mol·dm−3. Stąd pOH ≈ 1,24 i pH = 12,76. Najpierw rozliczamy zobojętnianie, dopiero potem liczymy pH.
Uwaga redakcyjna. We wzorze na stężenie OH⁻ dzielimy 0,008 mol przez 0,140 dm³. Otrzymujemy 0,05714 mol/dm³ i pH 12,76.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obliczenie wartości pH roztworu:
pOH = –log[OH− ] = –log(0,057) = –log(0,57 ·10−1) = –log0,57 – log10−1= 0,244 +1 = 1,244
pH + pOH = 14 ⇒ pH = 14 – pOH
pH = 14 – 1,244 = 12,756 = 12,76
