Zadanie 13.2 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 13.

Roztwory zawierające porównywalne liczby drobin kwasu Brønsteda i sprzężonej

z nim zasady są nazywane roztworami buforowymi. Przykładem jest bufor octanowy. Kwasem

Brønsteda są w nim cząsteczki CH3COOH, a zasadą – jony CH3COO− pochodzące z całkowicie

zdysocjowanej soli, np. octanu sodu. Wprowadzenie do roztworu buforowego mocnego kwasu

skutkuje zmniejszeniem stężenia zasady i wzrostem stężenia sprzężonego z nią kwasu. Dodatek

mocnej zasady prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu i wzrostu stężenia sprzężonej zasady.

Wartość pH buforu praktycznie nie zależy od jego stężenia i nieznacznie się zmienia podczas

dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym zmieszano jednakowe objętości wodnych

roztworów różnych substancji. Wszystkie roztwory miały jednakowe stężenie molowe.

Mieszaniny przygotowano zgodnie z poniższym schematem.

Zadanie 13.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

roztwór I roztwór II roztwór III roztwór IV

Które z przygotowanych roztworów są buforami? Napisz ich numery.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Poszukaj par różniących się jednym protonem.

Podpowiedź 2

Sprawdź parę amoniak–jon amonowy oraz dwa kolejne stopnie protonowania fosforanu.

Podpowiedź 3

Wskaż roztwory II i III.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

II, III

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór i napisanie numerów roztworów buforowych.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Bufor wymaga jednoczesnej obecności słabego kwasu i jego sprzężonej zasady albo słabej zasady i jej sprzężonego kwasu. W mieszaninie II występuje para amoniak–jon amonowy, a w III para jonów fosforanowych różniących się jednym protonem.

Mieszaniny I i IV takich par nie zapewniają. Sama obecność soli lub dwóch różnych substancji nie wystarcza do uznania roztworu za bufor.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

II, III

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_13.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania