Zadanie 5 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–7.

Fosgen to trujący związek o wzorze COCl2. Jego temperatura topnienia jest równa –118 °C,

a temperatura wrzenia wynosi 8 °C (pod ciśnieniem 1000 hPa). Fosgen reaguje z wodą i ulega

hydrolizie, której produktami są tlenek węgla(IV) i chlorowodór.

Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986.

Uzupełnij informacje dotyczące struktury elektronowej cząsteczki fosgenu. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Orbitalom walencyjnym atomu węgla przypisuje się hybrydyzację (sp / sp2 / sp3). Orientacja

przestrzenna tych orbitali powoduje, że cząsteczka fosgenu (jest / nie jest) płaska. Wiązanie π

w tej cząsteczce tworzą orbital walencyjny (s / p / zhybrydyzowany) atomu węgla

i orbital walencyjny p atomu tlenu.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz obszary wiązań wokół centralnego węgla.

Podpowiedź 2

Trzy obszary odpowiadają hybrydyzacji sp2.

Podpowiedź 3

Wybierz sp2, cząsteczka jest płaska, a wiązanie π tworzy orbital p węgla.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Atom węgla fosgenu ma trzy obszary wiązań σ: z tlenem i z dwoma atomami chloru. Przypisujemy mu hybrydyzację sp2 i trygonalne, płaskie rozmieszczenie tych wiązań.

Drugą składową wiązania podwójnego, czyli wiązanie π, tworzy boczne nakładanie niezhybrydyzowanego orbitalu p węgla z orbitalem p tlenu. Wiązanie podwójne liczymy jako jeden obszar przy ustalaniu geometrii.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania