Źródło
Informacja do zadania 1.
O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami X i Z wiadomo, że:
● oba przyjmują w związkach chemicznych taki sam maksymalny stopień utlenienia
● konfiguracja elektronowa atomu pierwiastka X w stanie wzbudzonym, który powstał
w wyniku przeniesienia jednego z elektronów sparowanych na podpowłokę wyższą
energetycznie i nieobsadzoną, może zostać przedstawiona w postaci zapisu:

↑ |
|---|
1s 2s 2p 3s 3p 3d
● w stanie podstawowym atom pierwiastka Z ma łącznie na ostatniej powłoce i na podpowłoce
3d pięć elektronów.
Napisz wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X oraz maksymalny stopień utlenienia, jaki przyjmują pierwiastki X i Z w związkach chemicznych.
Wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X: …
Maksymalny stopień utlenienia, jaki przyjmują pierwiastki X i Z w związkach chemicznych:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Skorzystaj z identyfikacji X i Z w poprzednim poleceniu.
Podpowiedź 2
Odróżnij numer grupy fosforu od liczby jego elektronów walencyjnych.
Podpowiedź 3
Podaj PH3 oraz maksymalny stopień utlenienia +V dla obu pierwiastków.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X: PH3 ALBO H3P ALBO XH3 ALBO H3X
Maksymalny stopień utlenienia, jaki przyjmują pierwiastki X i Z w związkach chemicznych:
(+)V ALBO (+)5
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne podanie wzoru wodorku fosforu oraz maksymalnego stopnia utlenienia
fosforu i wanadu.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rozpoznany pierwiastek X to fosfor, którego typowy wodorek ma trzy atomy wodoru na atom fosforu: PH3. Fosfor może wykorzystać pięć elektronów walencyjnych, a wanad ma ich również pięć, łącznie na podpowłokach 3d i 4s.
Maksymalny stopień utlenienia obu pierwiastków w tym zadaniu wynosi +V. Numeru grupy 15 nie przenosimy bezpośrednio jako stopnia utlenienia fosforu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X: PH3 ALBO H3P ALBO XH3 ALBO H3X
Maksymalny stopień utlenienia, jaki przyjmują pierwiastki X i Z w związkach chemicznych:
(+)V ALBO (+)5