Zadanie 36 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 36–37.

Tripeptyd, którego wzór przedstawiono poniżej, jest zbudowany z reszt trzech aminokwasów.

Informacja do zadań 36–37. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Oceń, czy cząsteczka tego tripeptydu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.

Ocena: …

Uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź otoczenie trzech atomów węgla α.

Podpowiedź 2

Porównaj grupy boczne i oba końce łańcucha pod kątem symetrii.

Podpowiedź 3

Odpowiedz TAK: trzy centra stereogeniczne w tej niesymetrycznej strukturze nie dają formy mezo.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ocena: Tak

Uzasadnienie: W cząsteczce tego tripeptydu są (trzy) centra stereogeniczne (asymetryczne

atomy węgla).

lub

Cząsteczka nie ma jakichkolwiek elementów symetrii lub jest asymetryczna.

lub

Cząsteczka nie ma płaszczyzny symetrii (i środka symetrii).

lub

Cząsteczka nie ma inwersyjnej osi symetrii.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną odpowiedź i poprawne uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W pokazanym tripeptydzie trzy atomy węgla α są połączone z czterema różnymi podstawnikami. Łańcuch zawiera różne reszty boczne i różne końce, więc centra nie tworzą symetrycznej, wzajemnie kompensującej się struktury mezo.

Cząsteczka jest chiralna. Uzasadnienie odnosimy do tej konkretnej budowy, wskazując centra stereogeniczne i brak wewnętrznej symetrii. Nie wyciągamy ogólnego wniosku, że każda cząsteczka z dowolną liczbą takich centrów musi być chiralna.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ocena: Tak

Uzasadnienie: W cząsteczce tego tripeptydu są (trzy) centra stereogeniczne (asymetryczne

atomy węgla).

lub

Cząsteczka nie ma jakichkolwiek elementów symetrii lub jest asymetryczna.

lub

Cząsteczka nie ma płaszczyzny symetrii (i środka symetrii).

lub

Cząsteczka nie ma inwersyjnej osi symetrii.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania