Zadanie 33 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 32–33.

Wzory szkieletowe związków organicznych odzwierciedlają kształt łańcucha węglowego,

dlatego lepiej oddają rzeczywistą strukturę cząsteczki. Są to wzory, w których nie zapisuje się

symboli atomów węgla i połączonych z nimi atomów wodoru, ale rysuje się w postaci łamanej

szkielet węglowy oraz zaznacza występujące w cząsteczce wiązania wielokrotne i zapisuje

wzory grup funkcyjnych oraz symbole podstawników innych niż wodór, np. wzór szkieletowy

2-metylobutanu ma postać:

CKE: wzór szkieletowy 2-metylobutanu.

Poniżej przedstawiono wzór szkieletowy pyretryny, która jest naturalną substancją

owadobójczą wyodrębnianą z pewnej odmiany chryzantem. Ten związek jest estrem.

W poniższym wzorze szkieletowym pyretryny zakreśl fragment stanowiący wiązanie estrowe oraz podpisz część pochodzącą od kwasu i część pochodzącą od alkoholu.

Pełny wzór szkieletowy pyretryny z dwoma miejscami na podpisy.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odszukaj grupę zawierającą obok siebie karbonyl i tlen estrowy.

Podpowiedź 2

Węgiel karbonylowy należy do części kwasowej, a reszta połączona przez tlen do alkoholowej.

Podpowiedź 3

Podpisz część z pierścieniem trójczłonowym jako kwasową, a część z pięcioczłonowym jako alkoholową i zaznacz wiązanie estrowe.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wersja dydaktyczna z zachowanym wiązaniem C=C

Pyretryna. U góry część pochodząca od alkoholu, u dołu od kwasu. Obwiedziono grupę estrową.

Uwaga redakcyjna. Historyczny rysunek klucza pomija wiązanie C=C w pięcioczłonowym pierścieniu. W wersji dydaktycznej zachowano pełną strukturę z polecenia.

Historyczna odpowiedź CKE

Historyczna odpowiedź CKE z podpisami obu części i oznaczeniem estru.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne zakreślenie wiązania estrowego oraz poprawne podpisanie części

pochodzącej od kwasu i części pochodzącej od alkoholu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wiązanie estrowe rozpoznajemy jako połączenie fragmentu karbonylowego z tlenem połączonym dalej z resztą organiczną. W pyretrynie nie należy zaznaczać samej odrębnej grupy ketonowej.

Część z karbonylowym atomem węgla estru pochodzi od kwasu i zawiera pierścień trójczłonowy. Druga część, po stronie tlenu estrowego i pierścienia pięcioczłonowego, pochodzi od alkoholu. Granicę oraz podpisy nanosimy zgodnie z grafiką klucza, uwzględniając całe reszty, nie tylko pojedyncze atomy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wersja dydaktyczna z zachowanym wiązaniem C=C

Pyretryna. U góry część pochodząca od alkoholu, u dołu od kwasu. Obwiedziono grupę estrową.

Uwaga redakcyjna. Historyczny rysunek klucza pomija wiązanie C=C w pięcioczłonowym pierścieniu. W wersji dydaktycznej zachowano pełną strukturę z polecenia.

Historyczna odpowiedź CKE

Historyczna odpowiedź CKE z podpisami obu części i oznaczeniem estru.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_33

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania