Zadanie 30.1 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 30.

Aldehydy i ketony ulegają reakcji z wodą, w wyniku czego tworzą diole. Ta reakcja – nazywana

reakcją hydratacji – jest odwracalna, a jej wydajność zależy od struktury związku

karbonylowego, np. wodny roztwór metanalu zawiera 0,1% aldehydu i 99,9% produktu jego

hydratacji, ale wodny roztwór propanonu zawiera 99,9% ketonu i 0,1% diolu (w temperaturze

około 20 ºC). Propanon reaguje z wodą zgodnie z równaniem:

Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.

Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Hydratacja propanonu jest reakcją (addycji / eliminacji / substytucji). Mechanizm opisanej

reakcji jest (elektrofilowy / nukleofilowy / rodnikowy). Przyłączenie jonu hydroksylowego

do atomu węgla grupy karbonylowej w cząsteczce propanonu jest możliwe, ponieważ ten atom

jest obdarzony cząstkowym ładunkiem (dodatnim / ujemnym) wskutek polaryzacji wiązania

z atomem (tlenu / węgla / wodoru).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy grupa karbonylowa przyłącza atomy, czy wymienia podstawnik.

Podpowiedź 2

OH− przekazuje parę elektronową do ubogiego w elektrony atomu węgla.

Podpowiedź 3

Wybierz: addycji, nukleofilowy, dodatnim, tlenu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 30.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Hydratacja propanonu przyłącza składniki wody do grupy karbonylowej, więc jest addycją. Pierwszy etap w środowisku zasadowym polega na ataku nukleofilowego OH− na atom węgla obdarzony cząstkowym ładunkiem dodatnim.

Ładunek ten wynika z polaryzacji wiązania z bardziej elektroujemnym tlenem. Następnie po protonowaniu powstaje diol. Nie jest to addycja elektrofilowa do wiązania między atomami węgla: tutaj reaktywnym układem jest spolaryzowane C=O.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 30.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_30.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania