Dieny to węglowodory, w których cząsteczkach występują dwa podwójne wiązania
węgiel – węgiel. W zależności od rozmieszczenia tych wiązań w cząsteczce dzielą się na trzy
grupy:
1) ze sprzężonym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne
węgiel – węgiel występują na przemian z wiązaniami pojedynczymi
2) z izolowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne
węgiel – węgiel są oddzielone od siebie więcej niż jednym wiązaniem pojedynczym
3) ze skumulowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania
podwójne węgiel – węgiel nie są oddzielone wiązaniem pojedynczym.
Na podstawie: J.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.

Powyższe związki podziel na dieny ze sprzężonym, izolowanym i skumulowanym układem wiązań podwójnych. Wpisz do tabeli numery, którymi oznaczono ich wzory.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zaznacz oba wiązania podwójne w każdym wzorze.
Podpowiedź 2
Policz wiązania pojedyncze pomiędzy nimi albo sprawdź wspólny atom węgla.
Podpowiedź 3
Przyporządkuj IV do sprzężonych, II, III i V do izolowanych, I do skumulowanych.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Dieny z układem wiązań podwójnych
Dieny z układem wiązań podwójnych | ||
|---|---|---|
sprzężonym | izolowanym | skumulowanym |
IV | II, III, V | I |
IV II, III, V I
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Klasyfikacja zależy od liczby wiązań pojedynczych na drodze między dwoma wiązaniami podwójnymi. W układzie sprzężonym występuje dokładnie jedno takie wiązanie, w izolowanym więcej niż jedno, a w skumulowanym oba wiązania podwójne mają wspólny atom węgla.
Z rysunków wynika: sprzężony IV, izolowane II, III i V, skumulowany I. Podstawniki boczne nie zmieniają tej reguły, dlatego śledzimy połączenie atomów, a nie sam wygląd rysunku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Dieny z układem wiązań podwójnych
Dieny z układem wiązań podwójnych | ||
|---|---|---|
sprzężonym | izolowanym | skumulowanym |
IV | II, III, V | I |
IV II, III, V I