Zadanie 21 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Dieny to węglowodory, w których cząsteczkach występują dwa podwójne wiązania

węgiel – węgiel. W zależności od rozmieszczenia tych wiązań w cząsteczce dzielą się na trzy

grupy:

1) ze sprzężonym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne

węgiel – węgiel występują na przemian z wiązaniami pojedynczymi

2) z izolowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania podwójne

węgiel – węgiel są oddzielone od siebie więcej niż jednym wiązaniem pojedynczym

3) ze skumulowanym układem wiązań podwójnych, w których cząsteczkach wiązania

podwójne węgiel – węgiel nie są oddzielone wiązaniem pojedynczym.

Na podstawie: J.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.

Wzory półstrukturalne dienów oznaczonych I–V.

Powyższe związki podziel na dieny ze sprzężonym, izolowanym i skumulowanym układem wiązań podwójnych. Wpisz do tabeli numery, którymi oznaczono ich wzory.

Puste pola tabeli: dieny o układzie sprzężonym, izolowanym i skumulowanym.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zaznacz oba wiązania podwójne w każdym wzorze.

Podpowiedź 2

Policz wiązania pojedyncze pomiędzy nimi albo sprawdź wspólny atom węgla.

Podpowiedź 3

Przyporządkuj IV do sprzężonych, II, III i V do izolowanych, I do skumulowanych.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Dieny z układem wiązań podwójnych

Dieny z układem wiązań podwójnych

sprzężonym

izolowanym

skumulowanym

IV

II, III, V

I

IV II, III, V I

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Klasyfikacja zależy od liczby wiązań pojedynczych na drodze między dwoma wiązaniami podwójnymi. W układzie sprzężonym występuje dokładnie jedno takie wiązanie, w izolowanym więcej niż jedno, a w skumulowanym oba wiązania podwójne mają wspólny atom węgla.

Z rysunków wynika: sprzężony IV, izolowane II, III i V, skumulowany I. Podstawniki boczne nie zmieniają tej reguły, dlatego śledzimy połączenie atomów, a nie sam wygląd rysunku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Dieny z układem wiązań podwójnych

Dieny z układem wiązań podwójnych

sprzężonym

izolowanym

skumulowanym

IV

II, III, V

I

IV II, III, V I

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania