Źródło
Informacja do zadań 15–16.
Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)
i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu probówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry
zapach.
W dwóch nieopisanych probówkach znajdują się wodne roztwory dwóch soli (każdy roztwór
w innej probówce). Wiadomo, że jednym roztworem jest wodny roztwór etanianu (octanu)
magnezu, a drugim – wodny roztwór etanianu (octanu) sodu.
Oceń, czy po dodaniu wodnego roztworu kwasu ortofosforowego(V) do obu probówek i ogrzaniu ich zawartości możliwe będzie wskazanie, w której probówce znajdował się wodny roztwór etanianu magnezu, a w której – wodny roztwór etanianu sodu. Odpowiedź uzasadnij.
Ocena: …
Uzasadnienie:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, jaki efekt zachodzi wspólnie w obu próbach, a jaki może je różnić.
Podpowiedź 2
Sole sodu pozostają rozpuszczalne, natomiast magnez może tworzyć trudno rozpuszczalny fosforan.
Podpowiedź 3
Odpowiedz TAK i wskaż dodatkowy osad tylko w probówce z etanianem magnezu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Ocena: Tak
Uzasadnienie: W obu probówkach wyczuwalny będzie charakterystyczny zapach, ale tylko
w jednej z nich pojawi się osad.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W obu probówkach kwas ortofosforowy(V) może wypierać kwas etanowy z jego soli, dlatego sam charakterystyczny zapach nie rozróżnia próbek. W warunkach opisanych w zadaniu w probówce z solą magnezu pojawia się dodatkowo osad trudno rozpuszczalnej soli fosforanowej, podczas gdy sól sodowa nie daje takiego osadu.
Zatem można rozróżnić roztwory. Uzasadnienie wskazuje różnicę obserwacji dla kationów, a nie wspólną reakcję anionów etanianowych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Ocena: Tak
Uzasadnienie: W obu probówkach wyczuwalny będzie charakterystyczny zapach, ale tylko
w jednej z nich pojawi się osad.