Zadanie 15 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15–16.

Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)

i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu probówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry

zapach.

Napisz, czy użycie do przeprowadzenia opisanego doświadczenia kwasu ortofosforowego(V) zamiast kwasu siarkowego(VI) pozwoli na zaobserwowanie podobnych efektów.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównuj moc nowego odczynnika z mocą kwasu etanowego, nie tylko z H2SO4.

Podpowiedź 2

Większa pierwsza stała dysocjacji H3PO4 umożliwia protonowanie etanianu.

Podpowiedź 3

Odpowiedz TAK; podobny efekt wynika z uwalniania kwasu etanowego po ogrzaniu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym

kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia

od stałej dysocjacji kwasu octowego).

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną odpowiedź.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas ortofosforowy(V) jest w pierwszym etapie dysocjacji mocniejszy od kwasu etanowego, więc może uwalniać go z etanianu sodu. Po ogrzaniu można zaobserwować podobny efekt związany z lotnym kwasem etanowym.

Odpowiadamy TAK. Nie trzeba, aby zastępujący odczynnik był równie mocny jak kwas siarkowy(VI): istotna jest jego relacja do kwasu wypieranego z soli. Nie nazywamy przy tym kwasu fosforowego mocnym kwasem w sensie pełnej dysocjacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym

kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia

od stałej dysocjacji kwasu octowego).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania