Zadanie 13 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W zlewce umieszczono świeżo przygotowany roztwór wodny trzech soli sodu: chromianu(VI),

ortofosforanu(V) i siarczanu(VI).

Zaplanuj doświadczenie, które w następujących po sobie etapach I–III umożliwi wydzielenie z opisanego roztworu – przez wytrącenie osadów soli – kolejno wszystkich anionów kwasów tlenowych. Napisz w odpowiedniej kolejności wzory odczynników oraz wzory wytrąconych soli.

Odczynniki: … BaCl2 (aq) … MgCl2 (aq) … CuCl2 (aq)

Etap

Wzór odczynnika

Wzór wytrąconej soli

I

  

II

  

III

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z tabeli rozpuszczalności wybierz kation strącający tylko jeden z obecnych anionów.

Podpowiedź 2

Bar pozostaw na koniec, ponieważ jego sole z kilkoma badanymi anionami są trudno rozpuszczalne.

Podpowiedź 3

Zastosuj kolejno MgCl2/Mg3(PO4)2, CuCl2/CuCrO4 i BaCl2/BaSO4.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Etap

Wzór odczynnika

Wzór wytrąconej soli

I

MgCl2 (aq)

Mg3(PO4)2

II

CuCl2 (aq)

CuCrO4

III

BaCl2 (aq)

BaSO4

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną kolejność użytych trzech odczynników i poprawne napisanie wzorów trzech

wytrąconych soli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kolejność odczynników wynika z selektywności strącania. Najpierw MgCl2 usuwa fosforany jako Mg3(PO4)2, pozostawiając pozostałe aniony. Po oddzieleniu osadu CuCl2 strąca CuCrO4.

Na końcu BaCl2 usuwa siarczany jako BaSO4. Rozpoczęcie od baru spowodowałoby równoczesne strącanie więcej niż jednego rodzaju anionów i uniemożliwiło zakładane rozdzielenie. Po każdym etapie oddzielamy powstały osad przed dodaniem następnego odczynnika.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Etap

Wzór odczynnika

Wzór wytrąconej soli

I

MgCl2 (aq)

Mg3(PO4)2

II

CuCl2 (aq)

CuCrO4

III

BaCl2 (aq)

BaSO4

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania