Zadanie 4 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Na poniższym diagramie przedstawiono zmiany elektroujemności w skali Paulinga

pierwiastków grup 1.–2. oraz 13.–17. układu okresowego (wartości elektroujemności

poszczególnych pierwiastków danej grupy połączono linią ciągłą).

Zadanie 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 3.

Elektroujemność

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,

Warszawa 2007.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

Pierwiastki, których elektroujemność przedstawiono na diagramie, należą

do bloków konfiguracyjnych s, p i d układu okresowego.

P

F

2.

W grupach 1.–2. oraz 13.–17. elektroujemność wszystkich pierwiastków

wchodzących w ich skład maleje ze wzrostem numeru okresu.

P

F

3.

W grupach 1.–2. oraz 13.–17. największą elektroujemność ma pierwiastek

danej grupy o najmniejszej liczbie atomowej Z.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal bloki dla numerów grup wskazanych w poleceniu.

Podpowiedź 2

Słowo wszystkich wymaga sprawdzenia całej krzywej, także lokalnych wzrostów.

Podpowiedź 3

Zaznacz F, F, P, oddzielając ogólny trend od maksimum w każdej grupie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – F, 2. – F, 3. – P

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Grupy 1–2 należą do bloku s, a 13–17 do bloku p; diagram nie obejmuje bloku d. Przebieg części krzywych pokazuje odstępstwa od ściśle monotonicznego spadku elektroujemności w dół grupy, więc zdanie o wszystkich pierwiastkach jest fałszywe.

Mimo tych odstępstw największa wartość w każdej przedstawionej grupie przypada pierwiastkowi o najmniejszej liczbie atomowej. Poprawne oceny to F, F, P. Ogólny trend nie zastępuje odczytu konkretnego diagramu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. – F, 2. – F, 3. – P

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_04

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania