Zadanie 37.3 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 37.

W trzech probówkach (I–III) znajdowały się następujące substancje stałe: fruktoza, sacharoza

i skrobia. W celu ich identyfikacji przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii

doświadczeń do wszystkich probówek dodano wodę o temperaturze 20 °C i wymieszano

zawartość każdego naczynia. W dwóch probówkach zaobserwowano rozpuszczenie substancji

stałych i powstanie roztworów, natomiast w probówce III powstała zawiesina.

W drugiej serii doświadczeń do probówek I i II dodano zalkalizowany świeżo strącony

wodorotlenek miedzi(II) i wymieszano ich zawartość. W obu probówkach powstały roztwory

o szafirowym zabarwieniu. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów

otrzymanych w serii drugiej, tylko w probówce I pojawił się ceglasty osad.

Wyjaśnij, dlaczego w trzeciej serii doświadczeń ceglasty osad nie powstał w wyniku ogrzania roztworu znajdującego się w probówce II.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj cechę potrzebną do redukcji Cu(II) z cechą potrzebną do kompleksowania.

Podpowiedź 2

Sprawdź dostępność atomów anomerycznych w sacharozie.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij brak osadu nieredukującym charakterem sacharozy i zablokowaniem obu atomów anomerycznych.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Np.: Związek, którego roztwór był w naczyniu II, nie ma właściwości redukujących.

lub

Sacharoza nie ma właściwości redukujących, (ponieważ nie jest hemiacetalem).

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wyjaśnienie przy poprawnej identyfikacji związków

w probówce I i II.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Sacharoza w probówce II nie ma właściwości redukujących, ponieważ oba atomy anomeryczne są zaangażowane w wiązanie glikozydowe. Brakuje wolnej grupy hemiacetalowej umożliwiającej otwieranie pierścienia i powstawanie formy redukującej.

Ogrzewanie w warunkach próby nie daje więc ceglastoczerwonego Cu2O. Nie oznacza to braku grup OH: ich obecność wcześniej umożliwiła powstanie szafirowego kompleksu. Trzeba odróżnić dodatnią próbę kompleksowania od ujemnej próby redukcyjnej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Np.: Związek, którego roztwór był w naczyniu II, nie ma właściwości redukujących.

lub

Sacharoza nie ma właściwości redukujących, (ponieważ nie jest hemiacetalem).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_37.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania