Źródło
Informacja do zadania 37.
W trzech probówkach (I–III) znajdowały się następujące substancje stałe: fruktoza, sacharoza
i skrobia. W celu ich identyfikacji przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii
doświadczeń do wszystkich probówek dodano wodę o temperaturze 20 °C i wymieszano
zawartość każdego naczynia. W dwóch probówkach zaobserwowano rozpuszczenie substancji
stałych i powstanie roztworów, natomiast w probówce III powstała zawiesina.
W drugiej serii doświadczeń do probówek I i II dodano zalkalizowany świeżo strącony
wodorotlenek miedzi(II) i wymieszano ich zawartość. W obu probówkach powstały roztwory
o szafirowym zabarwieniu. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów
otrzymanych w serii drugiej, tylko w probówce I pojawił się ceglasty osad.
Napisz nazwy związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych trzech serii doświadczeń.
Probówka I: …
Probówka II: …
Probówka III: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw wykorzystaj różnicę rozpuszczalności w wodzie o temperaturze 20°C.
Podpowiedź 2
Następnie odróżnij kompleksowanie na zimno od redukcji miedzi po ogrzaniu.
Podpowiedź 3
Przypisz I fruktozie, II sacharozie i III skrobi, zgodnie z kolejnością obserwacji.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I: fruktoza
Probówka II: sacharoza
Probówka III: skrobia
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną identyfikację substancji.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zawiesina po dodaniu zimnej wody wskazuje skrobię w III; fruktoza i sacharoza rozpuszczają się. Obie rozpuszczone substancje kompleksują Cu(II) na zimno, ale tylko zawartość I po ogrzaniu daje Cu2O. Jest to fruktoza, która w środowisku zasadowym izomeryzuje do form redukujących.
Sacharoza w II nie daje dodatniej próby redukcyjnej. Łączymy więc wyniki wszystkich trzech serii: I fruktoza, II sacharoza, III skrobia. Szafirowa barwa sama nie rozstrzyga między I i II.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I: fruktoza
Probówka II: sacharoza
Probówka III: skrobia