Zadanie 36 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do probówki zawierającej roztwór białka jaja kurzego wprowadzono stężony kwas

azotowy(V), a następnie dodano wody destylowanej.

Sformułuj wnioski wynikające z przeprowadzonego doświadczenia. Wybierz i zaznacz poprawne zakończenie zdania.

Białko uległo denaturacji, a żółte zabarwienie to rezultat

A. zniszczenia struktury pierwszorzędowej cząsteczek białka.

B. zniszczenia elementów struktury trzeciorzędowej cząsteczek białka.

C. nitrowania pierścieni aromatycznych, obecnych w łańcuchach bocznych reszt

aminokwasowych.

D. utleniania grup aminowych, obecnych w bocznych łańcuchach reszt aminokwasowych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel zmianę struktury przestrzennej od reakcji odpowiedzialnej za barwę.

Podpowiedź 2

Przypomnij, co wykrywa próba ksantoproteinowa.

Podpowiedź 3

Zaznacz C: nitrowanie pierścieni aromatycznych w resztach aminokwasowych.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Zasady oceniania

1 p. – za wybór poprawnej odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Stężony HNO3 denaturuje białko, lecz żółta barwa ma odrębną przyczynę chemiczną. Kwas nitruje pierścienie aromatyczne w łańcuchach bocznych niektórych reszt aminokwasowych, tworząc żółte nitropochodne.

Jest to reakcja ksantoproteinowa i odpowiada wariantowi C. Samo zniszczenie struktury przestrzennej nie tłumaczy specyficznego żółknięcia. Nie należy też utożsamiać denaturacji z hydrolizą i całkowitym zerwaniem wiązań peptydowych struktury pierwszorzędowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania