Zadanie 34.1 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 34–35.

Przygotowano cztery wodne roztwory o tym samym stężeniu molowym, z których każdy

zawierał inną pochodną węglowodoru. Te związki zostały opisane poniższymi wzorami

z uwzględnieniem dominującej formy, w jakiej występują w roztworze.

Informacja do zadań 34–35. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Źródło

Informacja do zadania 34.

W trzech probówkach A, B i C znajdują się w przypadkowej kolejności wodne roztwory –

o równej objętości – trzech różnych pochodnych węglowodorów wybranych spośród związków

I–IV. Stwierdzono, że cząsteczki związku, którego roztwór znajduje się w probówce B, są

chiralne, a cząsteczki związków, których roztwory znajdują się w probówkach A i C, nie są

chiralne.

Każdy roztwór podzielono na dwie próbki o tej samej objętości i przeprowadzono dwa

doświadczenia umożliwiające identyfikację badanych substancji.

Doświadczenie pierwsze

W roztworach z probówek A, B i C zanurzono uniwersalny papierek wskaźnikowy. Okazało

się, że tylko w roztworach z probówek A i B uniwersalny papierek wskaźnikowy zmienił barwę

z żółtej na czerwoną.

Do roztworów (o tej samej objętości) z probówek A, B i C wprowadzano stopniowo roztwór

wodorotlenku sodu o stężeniu molowym 0,1 mol · dm−3 z dodatkiem alkoholowego roztworu

fenoloftaleiny. Okazało się, że roztwór w probówce B przereagował całkowicie z dwukrotnie

większą objętością roztworu wodorotlenku sodu niż roztwór w probówce A i roztwór

w probówce C.

Doświadczenie drugie

Do roztworów (o tej samej objętości) z probówek A, B i C wprowadzono kwas solny

z dodatkiem oranżu metylowego. Zmianę barwy z czerwonej na żółtą zaobserwowano tylko po

wprowadzeniu kwasu solnego do roztworu z probówki C.

Napisz numery związków, których roztwory znajdowały się w probówkach A, B i C.

 

Numer związku

probówka A

 

probówka B

 

probówka C

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw oddziel próbkę chiralną B od dwóch achiralnych.

Podpowiedź 2

Dwukrotnie większe zużycie zasady wskazuje dodatkową grupę karboksylową.

Podpowiedź 3

Przyporządkuj A związkowi II, B IV i C III.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Numer związku

probówka A

II

probówka B

IV

probówka C

III

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie związków.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Chiralna próbka B o kwaśnym odczynie i dwukrotnie większym zużyciu NaOH odpowiada związkowi IV, kwasowi asparaginowemu. Achiralny kwas karboksylowy II to A. Probówka C zawiera achiralny aminokwas III, β-alaninę, który zużywa dodany kwas przez protonowanie grupy karboksylanowej.

Zatem A = II, B = IV, C = III. Seryna I jest chiralna, ale nie spełnia zestawu informacji o B. Korzystamy z łącznych wyników chiralności, odczynu i reakcji z kwasem oraz zasadą.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Numer związku

probówka A

II

probówka B

IV

probówka C

III

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_34.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania