Zadanie 32 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–32.

Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych, w których biorą udział związki organiczne

umownie oznaczone literami Q, X, Y i Z oraz metanian etylu.

Informacja do zadań 30–32. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

Przemiana związku X do związku Y przebiega według mechanizmu

rodnikowego.

P

F

2.

Związek Y można otrzymać ze związku Q z pominięciem związku X,

jeżeli zastosuje się wodny roztwór wodorotlenku potasu.

P

F

3.

Wszystkie przemiany przedstawione na schemacie to reakcje substytucji.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zidentyfikuj X jako eten, Y jako etanol i Q jako chloroetan.

Podpowiedź 2

Porównaj działanie wodnego KOH z eliminacją prowadzoną w etanolu i podwyższonej temperaturze.

Podpowiedź 3

Oceń zdania jako F, P, F: hydratacja nie jest rodnikowa, a bezpośrednia hydroliza chloroetanu jest możliwa.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

Przemiana związku X do związku Y przebiega według mechanizmu

rodnikowego.

 

F

2.

Związek Y można otrzymać ze związku Q z pominięciem związku X,

jeżeli zastosuje się wodny roztwór wodorotlenku potasu.

P

 

3.

Wszystkie przemiany przedstawione na schemacie to reakcje substytucji.

 

F

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przemiana X w Y jest kwasowo katalizowaną hydratacją etenu, czyli addycją elektrofilową, a nie rodnikową. Etanol Y można też otrzymać bezpośrednio z chloroetanu Q przez substytucję nukleofilową wodnym KOH.

Nie wszystkie etapy ciągu są substytucjami: występuje między innymi eliminacja prowadząca do etenu oraz addycja wody. Poprawna sekwencja to F, P, F. Kluczowe jest rozróżnienie wodnego i etanolowego roztworu zasady, które kierują przemianę w inną stronę.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

Przemiana związku X do związku Y przebiega według mechanizmu

rodnikowego.

 

F

2.

Związek Y można otrzymać ze związku Q z pominięciem związku X,

jeżeli zastosuje się wodny roztwór wodorotlenku potasu.

P

 

3.

Wszystkie przemiany przedstawione na schemacie to reakcje substytucji.

 

F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_32

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania