
Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,
… Warszawa 2007.
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony aldehydu, z którego w wyniku reakcji Cannizzaro otrzymano benzenokarboksylan sodu (benzoesan sodu) i fenylometanol (alkohol benzylowy), oraz podaj formalne stopnie utlenienia atomów węgla, które uczestniczą w procesie utleniania i redukcji (przed reakcją i po reakcji).
Wzór aldehydu
Stopień utlenienia atomu węgla | ||
|---|---|---|
w aldehydzie | w benzoesanie sodu | w alkoholu benzylowym |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odtwórz aldehyd, którego grupa funkcyjna może dać zarówno karboksylan, jak i alkohol.
Podpowiedź 2
Policz wkłady C–O, C=O i C–H dla tego samego atomu w trzech związkach.
Podpowiedź 3
Narysuj aldehyd benzoesowy i wpisz kolejno I, III oraz −I.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Stopień utlenienia atomu węgla | ||
|---|---|---|
w aldehydzie | w benzoesanie sodu | w alkoholu benzylowego |
(+)I lub (+)1 | (+)III lub (+)3 | –I lub –1 |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) lub uproszczonego
aldehydu i podanie poprawnych stopni utlenienia atomów węgla.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Oba produkty reakcji Cannizzaro wskazują aldehyd benzoesowy jako substrat. Jego atom węgla aldehydowego ma stopień I: wkład +II od C=O i −I od C–H. W benzoesanie ten sam atom ma stopień III, a w alkoholu benzylowym −I.
Jedna cząsteczka aldehydu ulega więc utlenieniu o dwa stopnie, druga redukcji o dwa. Nie zmieniają się atomy węgla pierścienia; formalny bilans dotyczy atomu bocznej grupy funkcyjnej. Wzór aldehydu pokazuje grafika klucza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Stopień utlenienia atomu węgla | ||
|---|---|---|
w aldehydzie | w benzoesanie sodu | w alkoholu benzylowego |
(+)I lub (+)1 | (+)III lub (+)3 | –I lub –1 |