Zadanie 2 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Ustal i wpisz do tabeli, jaki rodzaj wiązania (kowalencyjne niespolaryzowane, kowalencyjne spolaryzowane, jonowe) występuje w cząsteczce NH3. Następnie przyporządkuj dwóm związkom: LiH i PH3, wartości ich temperatury topnienia: 692 °C,

–134 °C (pod ciśnieniem 1013 hPa).

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2003.

 

LiH

NH3

PH3

Rodzaj

wiązania

jonowe

 

kowalencyjne

niespolaryzowane

Temperatura

topnienia, °C

 

–78

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw sklasyfikuj wiązanie N–H na podstawie elektroujemności.

Podpowiedź 2

Wysoka temperatura topnienia wskazuje sieć jonową, a bardzo niska kryształ cząsteczkowy.

Podpowiedź 3

Wpisz wiązania spolaryzowane dla NH3; przypisz 692°C do LiH i −134°C do PH3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

LiH

NH3

PH3

Rodzaj wiązania

jonowe

kowalencyjne

spolaryzowane

albo atomowe

spolaryzowane

kowalencyjne

niespolaryzowane

Temperatura topnienia, ⁰C

692 (⁰C)

–78

–134 (⁰C)

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W NH3 elektroujemność azotu jest większa od elektroujemności wodoru, więc wiązania N–H są kowalencyjne spolaryzowane. LiH ma sieć jonową i silne oddziaływania elektrostatyczne, dlatego odpowiada mu wysoka temperatura topnienia 692°C.

PH3 jest substancją cząsteczkową o znacznie słabszych oddziaływaniach między cząsteczkami i topi się w −134°C. Porównujemy budowę kryształów i oddziaływania, a nie tylko masy cząsteczek. Temperatura −78°C jest już przypisana amoniakowi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

LiH

NH3

PH3

Rodzaj wiązania

jonowe

kowalencyjne

spolaryzowane

albo atomowe

spolaryzowane

kowalencyjne

niespolaryzowane

Temperatura topnienia, ⁰C

692 (⁰C)

–78

–134 (⁰C)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_02

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania