Źródło
Informacja do zadania 36.
W laboratorium pod wyciągiem przeprowadzono reakcję manganianu(VII) potasu
z nadmiarem kwasu solnego. Do wykrycia gazowego produktu zastosowano papierek
jodoskrobiowy zwilżony wodą. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym
schemacie.

Wyjaśnij przyczynę zmiany barwy papierka jodoskrobiowego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przypomnij, jakie dwie substancje znajdują się na papierku jodoskrobiowym.
Podpowiedź 2
Gaz z probówki utlenia I− do I2.
Podpowiedź 3
Nazwij chlor, zapisz uwolnienie jodu z jodku i powiąż granatową barwę z obecnością skrobi.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Powstający podczas reakcji zachodzącej w probówce po zmieszaniu roztworów chlor wypiera
jod z roztworu jodku potasu. (Skrobia w obecności jodu przyjmuje granatowe zabarwienie.)
lub
W reakcji jodku potasu z chlorem powstał jod (który ze skrobią tworzy związek
o zabarwieniu granatowym).
Uwagi:
• Wyjaśnienie nieuwzględniające nazwy gazu reagującego z jodkiem potasu jest
niewystarczające.
• Wyjaśnienie nieuwzględniające powstania jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu jest
niewystarczające.
Zasady oceniania
1 p. – za sformułowanie poprawnego wyjaśnienia uwzględniającego powstawanie jodu
w reakcji chloru z jodkiem potasu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Chlor wydzielony w probówce jest silniejszym utleniaczem niż jod i utlenia jony jodkowe na papierku: Cl2 + 2I− → 2Cl− + I2. Powstający jod tworzy ze skrobią układ o granatowym zabarwieniu.
Wyjaśnienie wymaga wskazania zarówno reagującego gazu, jak i uwolnienia jodu. Samo stwierdzenie, że skrobia barwi się od gazu, pomija istotną reakcję chemiczną i nie wyjaśnia roli jodku potasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Powstający podczas reakcji zachodzącej w probówce po zmieszaniu roztworów chlor wypiera
jod z roztworu jodku potasu. (Skrobia w obecności jodu przyjmuje granatowe zabarwienie.)
lub
W reakcji jodku potasu z chlorem powstał jod (który ze skrobią tworzy związek
o zabarwieniu granatowym).
Uwagi:
• Wyjaśnienie nieuwzględniające nazwy gazu reagującego z jodkiem potasu jest
niewystarczające.
• Wyjaśnienie nieuwzględniające powstania jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu jest
niewystarczające.