Zadanie 36.2 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 36.

W laboratorium pod wyciągiem przeprowadzono reakcję manganianu(VII) potasu

z nadmiarem kwasu solnego. Do wykrycia gazowego produktu zastosowano papierek

jodoskrobiowy zwilżony wodą. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym

schemacie.

Informacja do zadania 36. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Wyjaśnij przyczynę zmiany barwy papierka jodoskrobiowego.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przypomnij, jakie dwie substancje znajdują się na papierku jodoskrobiowym.

Podpowiedź 2

Gaz z probówki utlenia I− do I2.

Podpowiedź 3

Nazwij chlor, zapisz uwolnienie jodu z jodku i powiąż granatową barwę z obecnością skrobi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Powstający podczas reakcji zachodzącej w probówce po zmieszaniu roztworów chlor wypiera

jod z roztworu jodku potasu. (Skrobia w obecności jodu przyjmuje granatowe zabarwienie.)

lub

W reakcji jodku potasu z chlorem powstał jod (który ze skrobią tworzy związek

o zabarwieniu granatowym).

Uwagi:

• Wyjaśnienie nieuwzględniające nazwy gazu reagującego z jodkiem potasu jest

niewystarczające.

• Wyjaśnienie nieuwzględniające powstania jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu jest

niewystarczające.

Zasady oceniania

1 p. – za sformułowanie poprawnego wyjaśnienia uwzględniającego powstawanie jodu

w reakcji chloru z jodkiem potasu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Chlor wydzielony w probówce jest silniejszym utleniaczem niż jod i utlenia jony jodkowe na papierku: Cl2 + 2I− → 2Cl− + I2. Powstający jod tworzy ze skrobią układ o granatowym zabarwieniu.

Wyjaśnienie wymaga wskazania zarówno reagującego gazu, jak i uwolnienia jodu. Samo stwierdzenie, że skrobia barwi się od gazu, pomija istotną reakcję chemiczną i nie wyjaśnia roli jodku potasu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Powstający podczas reakcji zachodzącej w probówce po zmieszaniu roztworów chlor wypiera

jod z roztworu jodku potasu. (Skrobia w obecności jodu przyjmuje granatowe zabarwienie.)

lub

W reakcji jodku potasu z chlorem powstał jod (który ze skrobią tworzy związek

o zabarwieniu granatowym).

Uwagi:

• Wyjaśnienie nieuwzględniające nazwy gazu reagującego z jodkiem potasu jest

niewystarczające.

• Wyjaśnienie nieuwzględniające powstania jodu w reakcji chloru z jodkiem potasu jest

niewystarczające.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_36.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania