Zadanie 30 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 29–30.

Poniżej przedstawiono uproszczony wzór para-benzochinonu – jednego z chinonów – oraz

produktu jego redukcji, czyli hydrochinonu. Pod wzorami tych związków podano ich nazwy

systematyczne.

para-benzochinon

hydrochinon

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 18.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 18.

cykloheksa-2,5-dieno-1,4-dion

benzeno-1,4-diol

Izomerem para-benzochinonu jest orto-benzochinon. Jego nazwa systematyczna to

cykloheksa-3,5-dieno-1,2-dion.

Określ formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczce para-benzochinonu i w cząsteczce hydrochinonu. Uzupełnij tabelę.

 

Stopień utlenienia

Typ hybrydyzacji

para-benzochinon

  

hydrochinon

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz wkład wiązań z tlenem dla obu oznaczonych atomów.

Podpowiedź 2

Podwójne C=O wnosi +II, a pojedyncze C–O +I.

Podpowiedź 3

Wpisz II i sp2 dla para-benzochinonu oraz I i sp2 dla hydrochinonu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Stopień utlenienia

Typ hybrydyzacji

para-benzochinon

(+) II lub (+) 2

sp2

hydrochinon

(+) I lub (+) 1

sp2

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli: poprawne określenie stopnia utlenienia oraz poprawne

określenie hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a

w cząsteczce para-benzochinonu i w cząsteczce hydrochinonu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Oznaczony atom węgla para-benzochinonu tworzy wiązanie podwójne z tlenem, co daje formalny stopień utlenienia II. W hydrochinonie odpowiadający atom ma pojedyncze wiązanie z tlenem i stopień I.

Wiązania C–C nie wnoszą wkładu do tego bilansu. W obu strukturach rozpatrywany węgiel ma hybrydyzację sp2: karbonylową w chinonie i aromatyczną w hydrochinonie. Redukcja zmienia stopień utlenienia, ale nie musi zmieniać hybrydyzacji danego atomu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Stopień utlenienia

Typ hybrydyzacji

para-benzochinon

(+) II lub (+) 2

sp2

hydrochinon

(+) I lub (+) 1

sp2

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania