Mieszanina tlenku węgla(II) i wodoru to gaz syntezowy, który stosuje się do otrzymywania
wielu związków organicznych. Proces produkcji metanolu z gazu syntezowego zilustrowano
poniższym równaniem.

Oblicz, ile m3 gazu syntezowego odmierzonego w warunkach normalnych potrzeba do otrzymania 2 · 1025 cząsteczek metanolu, jeżeli reakcja przebiega z wydajnością równą
70%. Przyjmij, że stosunek molowy nCO : nH2 jest równy 1 : 2. Wynik zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przelicz liczbę cząsteczek produktu na mole.
Podpowiedź 2
Uwzględnij wydajność i sumę trzech moli gazowych substratów na mol metanolu.
Podpowiedź 3
Pomnóż 33,22/0,70 przez 3 i przez 22,4 dm3·mol−1; zamień na m3 i podaj 3,2 m3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


x = 3237dm3 ≈ 3,2 (m3)

1 mol metanolu … – 3 mole gazu
33,22 mola metanolu – y moli gazu
y = 99,66 moli gazu
99,66 moli gazu – 70%
z moli gazu – 100%
z = 142,37 moli
142,37 moli gazu – w dm3 gazu
1 mol … – 22,4 dm3
w = 3189,088 dm3 ≈ 3,2 (m3)
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w m3 z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
lub
– podanie wyniku z niewłaściwą jednostką i/lub niewłaściwą dokładnością.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Żądana ilość metanolu to 2·1025/(6,02·1023) około 33,22 mola. Przy wydajności 70% trzeba zapewnić substraty na 33,22/0,70 około 47,46 mola produktu teoretycznego. Na mol metanolu przypadają łącznie trzy mole gazu syntezowego: jeden CO i dwa H2.
Potrzeba około 142,38 mola mieszaniny, czyli 142,38 · 22,4 dm3 około 3,189 m3. Po wymaganym zaokrągleniu wynik wynosi 3,2 m3. Wydajnością dzielimy zapotrzebowanie, a nie zmniejszamy ilości substratu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


x = 3237dm3 ≈ 3,2 (m3)

1 mol metanolu … – 3 mole gazu
33,22 mola metanolu – y moli gazu
y = 99,66 moli gazu
99,66 moli gazu – 70%
z moli gazu – 100%
z = 142,37 moli
142,37 moli gazu – w dm3 gazu
1 mol … – 22,4 dm3
w = 3189,088 dm3 ≈ 3,2 (m3)