Jod otrzymuje się z saletry chilijskiej, zawierającej głównie azotan(V) sodu, lecz także m.in.
śladowe ilości jodanu(V) sodu i jodanu(VII) sodu. Po zatężeniu wodnego roztworu jodany
redukuje się do jodu za pomocą wodorosiarczanu(IV) sodu.
Na podstawie: J.D. Lee, Zwięzła chemia nieorganiczna, Warszawa, 1994.
Jedną z opisanych reakcji przedstawia poniższy schemat.
Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal zmiany stopni utlenienia jodu i siarki.
Podpowiedź 2
Dwa atomy jodu przyjmują łącznie dziesięć elektronów, a jedna siarka oddaje dwa.
Podpowiedź 3
Pomnóż utlenianie przez 5 i skróć elektrony, protony oraz wodę, otrzymując współczynniki 2:5:1:5:3:1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania oraz poprawne uzupełnienie sumarycznego równania
reakcji w formie jonowej skróconej.
1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania oraz błędne uzupełnienie sumarycznego równania reakcji
lub
– za błędne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
lub równania procesu utleniania albo brak równań oraz poprawne uzupełnienie
sumarycznego równania reakcji.
0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Jod w IO3− redukuje się z V do 0: 2IO3− + 12H+ + 10e− → I2 + 6H2O. Siarka w HSO3− utlenia się z IV do VI: HSO3− + H2O → SO42− + 3H+ + 2e−.
Drugą półreakcję mnożymy przez pięć. Po skróceniu otrzymujemy 2IO3− + 5HSO3− → I2 + 5SO42− + 3H+ + H2O. Końcowe współczynniki to 2, 5, 1, 5, 3, 1; bilans ładunku wynosi −7 po obu stronach.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania: