Zadanie 18.3 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym badano działanie pewnego odczynnika na dwa

wodne roztwory soli. W probówce I znajdował się roztwór siarczanu(IV) sodu,

a w probówce II – roztwór krzemianu(IV) sodu. Po dodaniu odczynnika zaobserwowano, że:

• w każdej probówce zaszła reakcja chemiczna;

• przebieg doświadczenia był różny dla obu probówek;

• tylko w jednej z probówek wytrącił się osad.

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które przebiegły w probówkach

I i II i były przyczyną obserwowanych zmian.

Równanie reakcji przebiegającej w probówce I:

Równanie reakcji przebiegającej w probówce II:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Usuń z obu zapisów jony sodu i chlorkowe jako obserwatorów.

Podpowiedź 2

Na każdy dwuujemny anion przypadają dwa protony.

Podpowiedź 3

W I otrzymaj SO2 i H2O, w II osad H2SiO3 lub równoważny uwodniony tlenek.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Probówka I:

SO32− + 2H+ → SO2 (↑) + H2O

lub

SO32− + 2H3O+ → SO2 (↑) + 3H2O

Probówka II:

SiO32− + 2H+ → H2SiO3 (↓)

lub

SiO32− + 2H+ → SiO2 · H2O (↓)

lub

SiO32− + 2H+ → SiO2 (↓) + H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → H2SiO3 (↓) + 2H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → SiO2 · H2O (↓) + 2H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → SiO2 (↓) + 3H2O

lub

SiO32− + 2H+ + H2O → H4SiO4 (↓)

lub

SiO32− + 2H3O+ → H4SiO4 (↓) + H2O

Uwaga: Za poprawnie zbilansowane równanie reakcji w probówce II prowadzące do powstania uwodnionego tlenku SiO2 · nH2O należy przyznać 1 pkt.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji przy

poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 18.1.

1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji przy

poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 18.1.

0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędne przyporządkowanie równań,

lub błędny wybór, lub brak zaznaczenia odczynnika w zadaniu 18.1. albo brak

odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W I zachodzi SO32− + 2H+ → SO2↑ + H2O. Anion siarczanowy(IV) zużywa dwa protony i daje gaz.

W II stosujemy szkolny zapis SiO32− + 2H+ → H2SiO3↓, odpowiadający wytrąceniu uwodnionej krzemionki. Klucz dopuszcza równoważne zbilansowane zapisy z SiO2·nH2O. W obu równaniach pomijamy Na+ i Cl−, a wybór innej postaci uwodnienia wymaga ponownego sprawdzenia bilansu wodoru i tlenu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Probówka I:

SO32− + 2H+ → SO2 (↑) + H2O

lub

SO32− + 2H3O+ → SO2 (↑) + 3H2O

Probówka II:

SiO32− + 2H+ → H2SiO3 (↓)

lub

SiO32− + 2H+ → SiO2 · H2O (↓)

lub

SiO32− + 2H+ → SiO2 (↓) + H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → H2SiO3 (↓) + 2H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → SiO2 · H2O (↓) + 2H2O

lub

SiO32− + 2H3O+ → SiO2 (↓) + 3H2O

lub

SiO32− + 2H+ + H2O → H4SiO4 (↓)

lub

SiO32− + 2H3O+ → H4SiO4 (↓) + H2O

Uwaga: Za poprawnie zbilansowane równanie reakcji w probówce II prowadzące do powstania uwodnionego tlenku SiO2 · nH2O należy przyznać 1 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_18.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania