Źródło
Informacja do zadania 18.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym badano działanie pewnego odczynnika na dwa
wodne roztwory soli. W probówce I znajdował się roztwór siarczanu(IV) sodu,
a w probówce II – roztwór krzemianu(IV) sodu. Po dodaniu odczynnika zaobserwowano, że:
• w każdej probówce zaszła reakcja chemiczna;
• przebieg doświadczenia był różny dla obu probówek;
• tylko w jednej z probówek wytrącił się osad.
Napisz, co zaobserwowano w probówce, w której nie wytrącił się osad podczas opisanego doświadczenia.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Która sól po zakwaszeniu daje produkt gazowy?
Podpowiedź 2
Powstający SO2 jest bezbarwny i ma ostry zapach.
Podpowiedź 3
Opisz wydzielanie bezbarwnego gazu o charakterystycznym ostrym zapachu, bez dopisywania osadu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wydziela się bezbarwny gaz o ostrym, charakterystycznym zapachu.
lub
Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach.
Zasady oceniania
1 p. – za podanie poprawnych obserwacji dla probówki I przy poprawnym wyborze
i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 18.1.
0 p. – za błędny wybór lub brak zaznaczenia odczynnika w zadaniu 18.1., lub podanie błędnych
obserwacji albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W probówce bez osadu kwas reaguje z anionami siarczanowymi(IV), uwalniając tlenek siarki(IV). Obserwujemy wydzielanie pęcherzyków bezbarwnego gazu o ostrym, charakterystycznym zapachu.
Odpowiedź powinna podawać dostrzegalny efekt, a nie tylko nazwę SO2 lub równanie reakcji. Nie opisujemy brunatnego gazu ani zapachu siarkowodoru, bo wymagałyby innych anionów i innych przemian niż występujące w zadaniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wydziela się bezbarwny gaz o ostrym, charakterystycznym zapachu.
lub
Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach.