W reaktorze o stałej pojemności znajdowały się tlenek węgla(II) i para wodna zmieszane
w stosunku masowym 1 : 1, a sumaryczna liczba moli tych reagentów była równa 20.
Stężeniowa stała równowagi reakcji
w warunkach prowadzenia procesu wynosi 1.
Oblicz, ile moli wodoru znajdowało się w reaktorze po osiągnięciu stanu równowagi przez układ.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zamień stosunek masowy 1:1 na stosunek molowy z użyciem mas molowych.
Podpowiedź 2
Oznacz wspólny przyrost produktów przez x i skorzystaj z Kc = 1.
Podpowiedź 3
Po skróceniu x2 otrzymasz x = n0(CO)n0(H2O)/20; podaj około 4,8 mola wodoru.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

początkowa liczba moli
mH 2O : m CO = 1 : 1, stąd nH 2O · MH 2O = n CO · M CO
nH 2O : nCO = 28 : 18
nH 2O + nCO = 20 moli nH 2O = 12,2 mola … n CO = 7,8 mola
liczba moli | początkowa | reakcja | równowaga |
|---|---|---|---|
CO | 7,8 | –x | 7,8 – x |
H2O | 12,2 | –x | 12,2 – x |
H2 | 0 | x | x |
CO2 | 0 | x | x |
Ponieważ V = const, działania na stężeniach są równoznaczne z działaniami na molach.
Kc = 1, stąd
[CO2][H2] = [CO][H2O]
x2 = (7,8 – x) (12,2 – x)
x2 = 7,8 · 12,2 – 7,8x – 12,2x + x2
x = n = 4,76 (mola) ≈ 4,8 (mola)
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie liczby
moli wodoru.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
lub
– podanie wyniku z błędną jednostką.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwagi:
• Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników
pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
• Za rozwiązanie, w którym zdający nie przedstawi toku rozumowania prowadzącego do
obliczenia początkowej liczby moli CO i H2O, należy przyznać 0 pkt.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Równe masy CO i H2O nie oznaczają równych liczb moli. Warunki 28n(CO) = 18n(H2O) i suma 20 mol dają około 7,826 mola CO oraz 12,174 mola wody. Dla postępu x otrzymujemy po x moli H2 i CO2.
Ponieważ Kc = 1 i objętości się skracają, x2 = (7,826 − x)(12,174 − x). Stąd x około 4,764 mola, czyli około 4,8 mola H2. Nie zaokrąglamy składu początkowego do równych udziałów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

początkowa liczba moli
mH 2O : m CO = 1 : 1, stąd nH 2O · MH 2O = n CO · M CO
nH 2O : nCO = 28 : 18
nH 2O + nCO = 20 moli nH 2O = 12,2 mola … n CO = 7,8 mola
liczba moli | początkowa | reakcja | równowaga |
|---|---|---|---|
CO | 7,8 | –x | 7,8 – x |
H2O | 12,2 | –x | 12,2 – x |
H2 | 0 | x | x |
CO2 | 0 | x | x |
Ponieważ V = const, działania na stężeniach są równoznaczne z działaniami na molach.
Kc = 1, stąd
[CO2][H2] = [CO][H2O]
x2 = (7,8 – x) (12,2 – x)
x2 = 7,8 · 12,2 – 7,8x – 12,2x + x2
x = n = 4,76 (mola) ≈ 4,8 (mola)