Zadanie 30.2 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 30.

Aldehydy i ketony ulegają reakcji z wodą, w wyniku czego tworzą diole. Ta reakcja – nazywana

reakcją hydratacji – jest odwracalna, a jej wydajność zależy od struktury związku

karbonylowego, np. wodny roztwór metanalu zawiera 0,1% aldehydu i 99,9% produktu jego

hydratacji, ale wodny roztwór propanonu zawiera 99,9% ketonu i 0,1% diolu (w temperaturze

około 20 ºC). Propanon reaguje z wodą zgodnie z równaniem:

Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

W wyniku opisanej reakcji zmienia się hybrydyzacja orbitali walencyjnych

drugiego atomu węgla z sp2 w cząsteczce ketonu na sp3 w cząsteczce diolu.

P

F

2.

Cząsteczka diolu, który powstaje w opisanej reakcji, występuje w postaci

enancjomerów.

P

F

3.

W opisanej reakcji organiczny anion będący produktem pośrednim pełni

funkcję zasady Brønsteda.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź osobno geometrię, różnorodność podstawników i kierunek przekazania protonu.

Podpowiedź 2

W produkcie przy atomie centralnym występują powtarzające się grupy, a anion pośredni przyjmuje H+.

Podpowiedź 3

Zaznacz P, F, P i powiąż ostatnią ocenę z rolą zasady Brønsteda.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

W wyniku opisanej reakcji zmienia się hybrydyzacja orbitali walencyjnych

drugiego atomu węgla z sp2 w cząsteczce ketonu na sp3 w cząsteczce diolu.

P

 

2.

Cząsteczka diolu, który powstaje w opisanej reakcji, występuje w postaci

enancjomerów.

 

F

3.

W opisanej reakcji organiczny anion będący produktem pośrednim pełni

funkcję zasady Brønsteda.

P

 

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po hydratacji atom węgla karbonylowego zmienia otoczenie z trygonalnego na tetraedryczne, czyli sp2 przechodzi w sp3. Powstały diol nie jest chiralny, bo ten atom ma dwie jednakowe grupy metylowe i dwie jednakowe grupy hydroksylowe.

Pośredni anion przyjmuje proton od wody i pełni funkcję zasady Brønsteda. Zatem oceny to P, F, P. Tetraedryczna geometria sama nie gwarantuje obecności centrum stereogenicznego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

W wyniku opisanej reakcji zmienia się hybrydyzacja orbitali walencyjnych

drugiego atomu węgla z sp2 w cząsteczce ketonu na sp3 w cząsteczce diolu.

P

 

2.

Cząsteczka diolu, który powstaje w opisanej reakcji, występuje w postaci

enancjomerów.

 

F

3.

W opisanej reakcji organiczny anion będący produktem pośrednim pełni

funkcję zasady Brønsteda.

P

 
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_30.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania