Źródło
Informacja do zadania 30.
Aldehydy i ketony ulegają reakcji z wodą, w wyniku czego tworzą diole. Ta reakcja – nazywana
reakcją hydratacji – jest odwracalna, a jej wydajność zależy od struktury związku
karbonylowego, np. wodny roztwór metanalu zawiera 0,1% aldehydu i 99,9% produktu jego
hydratacji, ale wodny roztwór propanonu zawiera 99,9% ketonu i 0,1% diolu (w temperaturze
około 20 ºC). Propanon reaguje z wodą zgodnie z równaniem:


Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.
Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.
Hydratacja propanonu jest reakcją (addycji / eliminacji / substytucji). Mechanizm opisanej
reakcji jest (elektrofilowy / nukleofilowy / rodnikowy). Przyłączenie jonu hydroksylowego
do atomu węgla grupy karbonylowej w cząsteczce propanonu jest możliwe, ponieważ ten atom
jest obdarzony cząstkowym ładunkiem (dodatnim / ujemnym) wskutek polaryzacji wiązania
z atomem (tlenu / węgla / wodoru).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, czy grupa karbonylowa przyłącza atomy, czy wymienia podstawnik.
Podpowiedź 2
OH− przekazuje parę elektronową do ubogiego w elektrony atomu węgla.
Podpowiedź 3
Wybierz: addycji, nukleofilowy, dodatnim, tlenu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Hydratacja propanonu przyłącza składniki wody do grupy karbonylowej, więc jest addycją. Pierwszy etap w środowisku zasadowym polega na ataku nukleofilowego OH− na atom węgla obdarzony cząstkowym ładunkiem dodatnim.
Ładunek ten wynika z polaryzacji wiązania z bardziej elektroujemnym tlenem. Następnie po protonowaniu powstaje diol. Nie jest to addycja elektrofilowa do wiązania między atomami węgla: tutaj reaktywnym układem jest spolaryzowane C=O.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
