Zadanie 17 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Benzyna lekka otrzymywana w procesie przeróbki ropy naftowej jest mieszaniną ciekłych

węglowodorów zawierających od pięciu do dziewięciu atomów węgla w cząsteczce.

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.

Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Benzynę lekką można rozdzielić na składniki przez (dekantację / destylację). W tej metodzie

do rozdziału mieszaniny wykorzystuje się różnice (gęstości / temperatury wrzenia /

rozpuszczalności) jej składników.

Liczba oktanowa określa odporność benzyny na gwałtowne i nierównomierne spalanie. Liczba

oktanowa jest tym wyższa, im większa jest zawartość węglowodorów o łańcuchach węglowych

(prostych / rozgałęzionych) oraz węglowodorów aromatycznych w paliwie. Aby zwiększyć

liczbę oktanową, benzynę poddaje się procesowi (krakingu / reformingu) oraz wzbogaca ją

dodatkowymi składnikami.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel metodę rozdziału mieszaniny od procesu zmieniającego budowę jej składników.

Podpowiedź 2

Destylacja wykorzystuje temperatury wrzenia, a reforming sprzyja rozgałęzianiu i aromatyzacji.

Podpowiedź 3

Wybierz kolejno: destylację, temperatury wrzenia, rozgałęzionych, reformingu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Składniki benzyny rozdziela się przez destylację wykorzystującą różne temperatury wrzenia. Dekantacja dotyczy rozdzielonych faz, a nie jednorodnej mieszaniny takich węglowodorów.

Wyższą odporność na spalanie stukowe zapewnia większy udział węglowodorów rozgałęzionych i aromatycznych. Reforming zmienia budowę składników paliwa w kierunku korzystniejszej liczby oktanowej. Kraking przede wszystkim rozcina większe cząsteczki, więc nie jest wskazaną odpowiedzią na ostatnią lukę w tym zestawie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 17 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania