Benzyna lekka otrzymywana w procesie przeróbki ropy naftowej jest mieszaniną ciekłych
węglowodorów zawierających od pięciu do dziewięciu atomów węgla w cząsteczce.
Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.
Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.
Benzynę lekką można rozdzielić na składniki przez (dekantację / destylację). W tej metodzie
do rozdziału mieszaniny wykorzystuje się różnice (gęstości / temperatury wrzenia /
rozpuszczalności) jej składników.
Liczba oktanowa określa odporność benzyny na gwałtowne i nierównomierne spalanie. Liczba
oktanowa jest tym wyższa, im większa jest zawartość węglowodorów o łańcuchach węglowych
(prostych / rozgałęzionych) oraz węglowodorów aromatycznych w paliwie. Aby zwiększyć
liczbę oktanową, benzynę poddaje się procesowi (krakingu / reformingu) oraz wzbogaca ją
dodatkowymi składnikami.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel metodę rozdziału mieszaniny od procesu zmieniającego budowę jej składników.
Podpowiedź 2
Destylacja wykorzystuje temperatury wrzenia, a reforming sprzyja rozgałęzianiu i aromatyzacji.
Podpowiedź 3
Wybierz kolejno: destylację, temperatury wrzenia, rozgałęzionych, reformingu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Składniki benzyny rozdziela się przez destylację wykorzystującą różne temperatury wrzenia. Dekantacja dotyczy rozdzielonych faz, a nie jednorodnej mieszaniny takich węglowodorów.
Wyższą odporność na spalanie stukowe zapewnia większy udział węglowodorów rozgałęzionych i aromatycznych. Reforming zmienia budowę składników paliwa w kierunku korzystniejszej liczby oktanowej. Kraking przede wszystkim rozcina większe cząsteczki, więc nie jest wskazaną odpowiedzią na ostatnią lukę w tym zestawie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
