Zadanie 16 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15–16.

Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)

i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu próbówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry

zapach.

W dwóch nieopisanych probówkach znajdują się wodne roztwory dwóch soli (każdy roztwór

w innej probówce). Wiadomo, że jednym roztworem jest wodny roztwór etanianu (octanu)

magnezu, a drugim – wodny roztwór etanianu (octanu) sodu.

Oceń, czy po dodaniu wodnego roztworu kwasu ortofosforowego(V) do obu probówek i ogrzaniu ich zawartości możliwe będzie wskazanie, w której probówce znajdował się wodny roztwór etanianu magnezu, a w której – wodny roztwór etanianu sodu. Odpowiedź uzasadnij.

Ocena: …

Uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, jaki efekt zachodzi wspólnie w obu próbach, a jaki może je różnić.

Podpowiedź 2

Sole sodu pozostają rozpuszczalne, natomiast magnez może tworzyć trudno rozpuszczalny fosforan.

Podpowiedź 3

Odpowiedz TAK i wskaż dodatkowy osad tylko w probówce z etanianem magnezu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ocena: Tak

Uzasadnienie: Ponieważ w probówce z etanianem magnezu dodatkowo wytrąci się osad.

lub

W obu probówkach wyczuwalny będzie charakterystyczny zapach, ale tylko w jednej

z nich pojawi się osad.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W obu probówkach kwas ortofosforowy(V) może wypierać kwas etanowy z jego soli, dlatego sam charakterystyczny zapach nie rozróżnia próbek. W warunkach opisanych w zadaniu w probówce z solą magnezu pojawia się dodatkowo osad trudno rozpuszczalnej soli fosforanowej, podczas gdy sól sodowa nie daje takiego osadu.

Zatem można rozróżnić roztwory. Uzasadnienie wskazuje różnicę obserwacji dla kationów, a nie wspólną reakcję anionów etanianowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ocena: Tak

Uzasadnienie: Ponieważ w probówce z etanianem magnezu dodatkowo wytrąci się osad.

lub

W obu probówkach wyczuwalny będzie charakterystyczny zapach, ale tylko w jednej

z nich pojawi się osad.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_16

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania